Προβληματισμένοι είναι οι παραδοσιακοί αποσταγματοποιοί τσικουδιάς, δεδομένου ότι η αποστακτική περίοδος του 2025 στην Κρήτη ξεκίνησε κανονικά σύμφωνα με το καθιερωμένο γεωγραφικό χρονοδιάγραμμα (πεδινά / ημιορεινά / ορεινά), ωστόσο τη φετινή σεζόν σημαδεύουν δύο στοιχεία: Πρώτον οι αυστηρότεροι έλεγχοι και οι αλλαγές στη διαδικασία αδειοδότησης, έλεγχοι από την ΑΑΔΕ και εκτεταμένες αστυνομικές – τελωνειακές επιχειρήσεις, με απειλή κατασχέσεων εις βάρος όσων δεν τηρούν την αυστηρή νομοθεσία. Δεύτερον η μικρότερη διαθέσιμη ποσότητα λόγω ξηρασίας, καλύτερη, όμως, σε ποιότητα για απόσταξη, ανάλογα και με την περιοχή.
Ο Πρόεδρος του Συλλόγου Παραδοσιακών Αποσταγματοποιών Τσικουδιάς Ν. Λασιθίου Νίκος Καμινογιαννάκης είπε στην ΑΝΑΤΟΛΗ ότι η αποστακτική περίοδος έχει ξεκινήσει στα πεδινά από αρχές Οκτωβρίου και θα ακολουθήσουν στα ημιορεινά (περί τα μέσα Οκτωβρίου) και στις πολύ ορεινές περιοχές από 1η Νοεμβρίου — όπως ισχύει παραδοσιακά.
Οι παραγωγοί στο Λασίθι δηλώνουν πως η διαδικασία «ξεκίνησε ομαλά», ότι υπάρχει πρώτη ύλη συγκριτικά περισσότερη από πέρυσι και καλή ποιοτικά.
Γραφεία για τη βοήθεια των αποσταγματοποιών στην έκδοση των αδειών
Ο σύλλογος σε συνεργασία με τα Τελωνεία Αγίου Νικολάου και Σητείας, έχει συστήσει αντίστοιχα γραφεία συνδρομής των αποσταγματοποιών στην έκδοση των αδειών. Στον Αγιο Νικόλαο το γραφείο λειτουργεί και πάλι στην παλιά προβλήτα του λιμένα. Μέχρι τώρα, στον Αγιο Νικόλαο έχουν εκδοθεί περίπου 30 και στη Σητεία περίπου 70 άδειες.
Η διαφορά φέτος είναι ότι ζητείται από τους καζανάρηδες να προσκομίσουν τα δικαιολογητικά τους τουλάχιστον ένα τριήμερο νωρίτερα, αφού, πλέον ο έλεγχος γίνεται από κεντρικό Τελωνείο στον Πειραιά αντί από το τοπικό, όπως μέχρι πέρυσι!
Από την επόμενη εβδομάδα και μετά, όπως είπε ο κ. Καμονογιαννάκης, αναμένεται να ενταθεί η αποστακτική δραστηριότητα και θα ανάψουν περισσότερα καζάνια, δίνοντας το ερέθισμα για να γίνουν και όμορφες παρέες για ρακοβραδιές. Είναι εξ άλλου το στοιχείο που συνδέει την όλη διαδικασία με την παράδοση καθιστώντας την μια από τις πιο χαρακτηριστικές «τελετουργίες» παραγωγής τοπικού, αγροτικού προϊόντος υψηλής ποιότητας στην Κρήτη.
Αλλαγές και έλεγχοι
Οι παραδοσιακοί «καζανάρηδες» παρά τις διευθετήσεις που έχουν γίνει ύστερα από εντατικό αγώνα και διαπραγμάτευση με τα αρμόδια υπουργεία, εξακολουθούν να νιώθουν την πίεση που ασκούν διαρκώς οι βιομηχανικές εταιρείας απόσταξης.
Εξ άλλου, η ΑΑΔΕ προχώρησε σε αλλαγές που επηρεάζουν την άδεια και την εποπτεία των αποστακτικών εγκαταστάσεων: τόσο στη διαδικασία έκδοσης αδειών/ελέγχων δικαιολογητικών, με μεγαλύτερη εμπλοκή της ΑΑΔΕ και των τελωνείων, γεγονός που έχει προκαλέσει αντιδράσεις από συλλόγους παραδοσιακών αποσταγματοποιών, ιδιαίτερα στη δυτική Κρήτη, όπου μιλούν για καταδυναστευτική γραφειοκρατία, επιβάρυνση των παραγωγών και καθυστερήσεις. Οι παραγωγοί ζητούν, μεταξύ άλλων, προσωρινές παρατάσεις ή αποσαφήνιση της διαδικασίας.
Οι παραγωγοί εκφράζουν ανησυχία για το κόστος συμμόρφωσης με τις νέες διαδικασίες αδειοδότησης. Ζητούν σαφήνεια στα κριτήρια και τις προθεσμίες έκδοσης αδειών ώστε να μην διαταραχτεί η ροή της δουλειάς τους. Υπάρχουν αιτήματα για προσωρινές παρατάσεις ή μεταβατικές ρυθμίσεις μέχρι να εφαρμοστούν οι νέες απαιτήσεις πλήρως.
Ενδεικτικό της αυστηροποίησης όσον αφορά την παραγωγή αποσταγμάτων ποτών είναι ότι από τα μέσα του 2025 έχουν καταγραφεί αρκετές επιχειρήσεις της Αστυνομίας και της ΑΑΔΕ στην Κρήτη για παράνομη απόσταξη και διακίνηση αλκοολούχων:
Πιο συγκεκριμένα στις 15 Ιουνίου 2025 επίσημο δελτίο τύπου της ΕΛ.ΑΣ. αναφέρει εντοπισμό παράνομου αποστακτηρίου στην Κρήτη και κατάσχεση άνω των 4 τόνων αλκοολούχου προϊόντος — μία σύλληψη.
Τον Σεπτέμβριο 2025 σε άλλο κύμα ελέγχων, σε κοινές επιχειρήσεις της ΑΑΔΕ και τελωνείων αποκάλυψαν παράνομες εγκαταστάσεις και σημαντικές ποσότητες έτοιμων και προς απόσταξη υλικών (αναφέρονται κατασχέσεις στην Αργολίδα και στην Κρήτη, με ποσότητες που σε ρεπορτάζ αναφέρθηκαν σε τόνους και επιβολή δασμών/ΦΠΑ άνω των 100.000€). Τα σχετικά δημοσιεύματα επιβεβαιώνουν ότι οι έλεγχοι είναι εντατικοί και στην Κρήτη.
Οσον αφορά τη διαθέσιμη ποσότητα σταφυλιών/στέμφυλων φέτος, οι εκτιμήσεις διαφοροποιούνται από περιοχή σε περιοχή. Αλλού αναφέρουν φέτος μικρότερη παραγωγή λόγω της ανομβρίας και ξηρασίας που έπληξε τη παραγωγή – ωστόσο καταγράφεται βελτίωση στην ποιότητα των πρώτων υλών, πράγμα που μπορεί να ενισχύσει την ποιότητα των αποσταγμάτων παρά την πτώση του όγκου.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
