Στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus, πέντε καθηγήτριες του 2ου Γυμνασίου Αγίου Νικολάου, με επικεφαλής την διευθύντρια κ. Μαρίνα Τουτουδάκη, επισκέφθηκαν την όμορφη σκανδιναβική χώρα των 1000 λιμνών, τη Φινλανδία. Στην αποστολή συμμετείχαν η φιλόλογος Τζένη Γιανναδάκη, η καθηγήτρια Γαλλικών Ελένη Ιωαννίδου, η καθηγήτρια Γερμανικών Εύη Τασσοπούλου και η καθηγήτρια μουσικής Γιάννα Παπαδάκη.
Η Φιλανδία θεωρείται πρότυπο στην Ευρώπη σε θέματα εκπαίδευσης και με ξεχωριστό ενδιαφέρον ακούσαμε τις εντυπώσεις της κ. Τουτουδάκη: «Πέρυσι είχαμε υποβάλει πρόταση η οποία εγκρίθηκε και μας έδωσε τη δυνατότητα, πέντε εκπαιδευτικοί από το σχολείο μας, να επισκεφτούν τη Φινλανδία. Είχαμε ζητήσει τη συγκεκριμένη χώρα για να μπορέσουμε μελετήσουμε από κοντά το πρωτοποριακό εκπαιδευτικό της σύστημα, να μιλήσουμε με εκπαιδευτικούς και κυρίως να μπούμε μέσα σε διάφορα σχολεία. Συμμετείχαν ομάδες εκπαιδευτικών, περίπου 100, από 16 ευρωπαϊκές χώρες. Μέσα σε μια εβδομάδα επισκεφτήκαμε διαφορετικά σχολεία, ανάλογα με το τι ήθελε να δει ο καθένας μας».
Μεγάλες διαφορές
«Φαντάζομαι διαπιστώσατε πολύ μεγάλες διαφορές σε σχέση με τα δικά μας σχολεία και τον τρόπο διδασκαλίας;» ήταν το πρώτο εύλογο ερώτημά μας.
Η κ. Τουτουδάκη απαντά: «Ζήσαμε εμπειρίες μοναδικές. Είδαμε πολλά διαφορετικά πράγματα σε πολλά επίπεδα, σε πολλούς τομείς. Είδαμε τις εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό των σχολείων, μελετήσαμε το θέμα της διδασκαλίας και τις μεθόδους που χρησιμοποιούν. Είδαμε και το θέμα κράτος, εκπαιδευτικός και κοινωνία, στα οποία εμείς, σαν χώρα, έχουμε τεράστιες διαφορές. Δεν γνωρίζω κατά πόσο θα μπορούσαν, κάποια από αυτά που είδαμε, να εφαρμοστούν στην Ελλάδα. Σκοπός μας βέβαια είναι να μπορέσουμε κάποτε, κάποια από αυτά, να τα δούμε να εφαρμόζονται και στη χώρα μας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η εκπαίδευση κάθε χώρας έχει να κάνει με την κουλτούρα και με τις ανάγκες της κάθε κοινωνίας. Οι εκπαιδευτικοί που ήμασταν από χώρες της νότιας Ευρώπης, σχολιάσαμε ότι τα δικά μας παιδιά είναι διαφορετικά. Είναι πιο ζωντανά, πιο ζωηρά.
Όλα τα σχολεία που επισκεφτήκαμε είναι πάρα πολύ καλά εξοπλισμένα. Όλα τα παιδιά έχουν στη διάθεσή τους laptop. Οι εγκαταστάσεις των περισσότερων σχολείων είναι τεράστιες, με αίθουσες τέχνης και οικιακής οικονομίας, με γυμναστήρια, ενώ πάρα πολύ καλή εντύπωση μας έκανε η εκπαίδευσή τους σε πρακτικά θέματα. Είδαμε σε σχολεία, εκπαίδευση για μαγειρική, ράψιμο και σιδέρωμα, αίθουσα τεχνολογίας, θεματικές αίθουσες χημείας, ιστορίας μαθηματικών και τεράστιες τραπεζαρίες γιατί όλα τα παιδιά τρώνε το μεσημέρι στα σχολεία τους.
Η Φινλανδία επενδύει πάρα πολύ στην εκπαίδευση και αυτό φαίνεται παντού. Ακόμα και τα πιο παλιά κτίρια είναι πάρα πολύ καλά συντηρημένα. Μας εντυπωσίασε βέβαια πολύ ο τρόπος διδασκαλίας. Δουλεύουν σε ομάδες και μόνο project. Η διδακτέα ύλη είναι πολύ λίγη σε σχέση με τη δική μας, ίσως το 1/10! Θέλουν να διδάξουν στα παιδιά πιο λίγα αλλά σε βάθος. Τα δικά μας παιδιά διδάσκονται πολύ περισσότερα και πιο σύνθετα. Για παράδειγμα σας λέγω ότι τα Μαθηματικά που τα παιδιά εκεί διδάσκονται στην τρίτη γυμνασίου εμείς τα διδάσκουμε στην πέμπτη δημοτικού! Το μάθημα της Ιστορίας είναι οκτώ κεφάλαια, σε σχέση με το δικό μας που έχουν να διαβάσουν ένα ολόκληρο βιβλίο. Έχουν περιορίσει την ύλη και εμβαθύνουν καλύτερα, εστιάζουν σε πιο συγκεκριμένα πράγματα. Το κάθε σχολείο έχει ευελιξία και μπορεί να αναπτύξει δική του πολιτική στο τι και πώς θα διδαχτεί.
Ξεχωρίσαμε και τον τρόπο πρόσληψης των εκπαιδευτικών. Οι εκπαιδευτικοί που προσλαμβάνονται από τα σχολεία έχουν αυξημένα προσόντα και πριν διοριστούν θα πρέπει πρώτα να αποκτήσουν μία πιστοποίηση από το υπουργείο. Μετά ο καθένας θα κάνει ξεχωριστή αίτηση πρόσληψης στα σχολεία που επιθυμεί να εργαστεί.
Υπάρχει πολύ μεγάλη αναγνώριση του ρόλου του εκπαιδευτικού στην κοινωνία της Φινλανδίας. Ακούσαμε για μισθούς 3.600 ευρώ το μήνα! Το κάθε σχολείο επιχορηγείται και στην επιχορήγηση αυτή περιλαμβάνονται και οι μισθοί των εκπαιδευτικών».
«Τα παιδιά δεν γελάνε πάρα πολύ!»
Ρωτήσαμε την κ. Τουτουδάκη: «Καλά όλα αυτά που μας είπατε! Δεν είδατε κάποια αρνητικά;»
«Είδαμε και αρκετά αρνητικά! Τα παιδιά δεν γελάνε πάρα πολύ! Είναι πολύ ήσυχα και είναι αξιοθαύμαστο πώς το καταφέρνουν! Να τα δείτε πόσο ήρεμα κατεβαίνουν τις σκάλες, το ένα πίσω από το άλλο, χωρίς να φωνάζουν. Αλλά δεν γελάνε πολύ!
Μιλήσαμε με εκπαιδευτικούς και όλο αυτό το ωραίο σύστημα που έχουν, έχει και τα προβλήματά του. Ένα από αυτά είναι ότι δεν μπορούν να ελέγξουν την τεχνολογία… το πώς αυτή χρησιμοποιείται στα σχολεία. Έχουν και θέμα bullying και δουλεύουν πάνω σε αυτό.
Είναι σημαντικό ότι το κράτος φροντίζει ώστε όποια παροχή έχει ένα παιδί στην πρωτεύουσα Ελσίνκι να έχει και στο πιο απομακρυσμένο σημείο. Όλα διδάσκονται την ίδια ύλη και, αντίθετα με τη χώρα μας, τα σχολεία είναι πλήρως στελεχωμένα από διδακτικό προσωπικό.
Δεν δέχονται τη βοήθεια από το σπίτι. Το παιδί θα πρέπει να δουλέψει κυρίως στο σχολείο, αλλά έχουν και αρκετή δουλειά για το σπίτι. Τα μεγαλύτερα παιδιά έχουν την ίδια αγωνία για τις εξετάσεις. Όπως και τα παιδιά μας, έχουν ένα πολύ δύσκολο σύστημα εισαγωγής στα Πανεπιστήμια, με εξάωρες εξετάσεις σε 5-6 μαθήματα».
«Προβληματιστήκαμε, αλλά δεν απογοητευτήκαμε»
Η κ. Τουτουδάκη προσθέτει ότι «ένα μεγάλο θέμα της χώρας αυτής είναι ο καιρός. Πάρα πολλά από αυτά που είδαμε έχουν να κάνουν με τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν στη Φινλανδία και γι’ αυτό σε μας θα ήταν αδύνατον να εφαρμοστούν.
Συμπερασματικά θα έλεγα ότι θα πρέπει να προσαρμόσουμε στη χώρα μας κάποια από τα καλά στοιχεία που είδαμε στη Φινλανδία. Νιώθουμε πολύ ικανοποιημένοι από τις εμπειρίες που πήραμε. Δεν μπορώ να πω ότι γυρίσαμε απογοητευμένοι, κάνοντας συγκρίσεις. Η φετινή επίσκεψή μας κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική γιατί είχαμε την ευκαιρία να μπούμε στα σχολεία. Σημαντικές ήταν ακόμα και οι συζητήσεις που κάναμε με συναδέλφους από τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης και ιδίως της νότιας Ευρώπης που τα εκπαιδευτικά τους συστήματα δεν διαφέρουν τόσο πολύ μεταξύ τους. Ανταλλάξουμε τις εμπειρίες μας και έτσι ολοκληρώθηκε η επίσκεψή μας στην όμορφη Φιλανδία».
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ
