Στη θέση Πόρος βρίσκεται και η παλαιοχριστιανική βασιλική της οποίας σήμερα σώζεται μόνο το ψηφιδωτό δάπεδο. Στη θέση αυτή την πρώτη βυζαντινή περίοδο αναπτύχθηκε ο οικισμός Άλυγγος (αρχές του 6ου αιώνα). Διαπιστώσαμε ότι το ψηφιακό δάπεδο έχει καλυφτεί και έτσι, για πρώτη φορά, το προστατεύουμε από περισσότερες φθορές.
- Πρόκειται για κτίσμα του 5ου αιώνα και φαίνεται να έχει κτιστεί πάνω σε αρχαίο ναό. Ανασκάφτηκε το 1937 και το 1960. Πρόκειται για λαμπρό δείγμα θρησκευτικής αρχιτεκτονικής της εποχής και το ψηφιδωτό δάπεδο, με λευκές, μαύρες και κεραμιδί ψηφίδες, είναι από τα ωραιότερα σωζόμενα δείγματα στην Κρήτη με γεωμετρικά θέματα, αναπαραστάσεις δελφινιών και παγωνιών. Φαίνονται οι επιγραφές των κτητόρων- ιδρυτών του ναού που αναφέρουν:
«ΘΕΟΔΟΥΛΟΣ ΥΠΕΡ CΩΤΗΡΙΑC ΕΑΥΤΟΥ ΕΔΩΚΕΝ CΙΜΙCΙΟΝ ΕΝ. ΧΡΙΣΤΕ ΒΟΗΘΙ ΤΩ ΔΟΥΛΩ CΟΥ ΕΠΙΦΑΝΙ. ΑΝΤΑΞΙΟC ΥΠΕΡ CΩΤΗΡΙΑC ΕΑΥΤΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΤΟC ΤΟΥ ΟΙΚΟΥ ΑΥΤΟΥ ΕΔΩΚΕΝ CΙΜΙCΙΟΝ ΕΝ. ΗΛΙΟΔΩΡΟC ΥΠΕΡ CΩΤΗΡΙΑC ΕΑΥΤΟΥ ΕΔΩΚΕΝ CΙΜΙCΙΝ». Οι αφιερωτές είχαν πληρώσει από ένα σιμίσιο -μισό χρυσό νόμισμα- για την κατασκευή του ψηφιδωτού.
- Στο Ημερολόγιο 2019 της Ιεράς Μητροπόλεως Πέτρας και Χερρονήσου διαβάζουμε ότι «ο 5ος αιώνας υπήρξε για την Κρήτη ο αιώνας του πλήρους θριάμβου του Χριστιανισμού σε ολόκληρο τον πληθυσμό. Απτό παράδειγμα αυτού του γεγονότος αποτελούν οι χριστιανικές βασιλικές που χτίστηκαν από τη μία άκρη του νησιού ως την άλλη. Η Μητρόπολή μας είναι ευνοημένη από το Θεό και φιλοξενεί αρκετές παλαιοχριστιανικές βασιλικές».
ΛΕΩΝ.Κ.
