Ξεκινά πενταετές πρόγραμμα ανασκαφής με τη συμμετοχή πολλών επιστημόνων
Μια εξαιρετικά σημαντική και ενδιαφέρουσα υποβρύχια ανασκαφή πρόκειται να ξεκινήσει το ερχόμενο φθινόπωρο, για να αποκαλύψει κάποια από τα «μυστικά» του βυθισμένου στη θάλασσα, αρχαίου Ολούντα. Μετά από την ολοκλήρωση της επιφανειακής έρευνας στο χώρο αυτόν, από το 2017 έως το 2021, με τη χρήση μέσων υψηλής τεχνολογίας, η αποστολή θα προχωρήσει στην πρώτη ανασκαφή που γίνεται στον Ολούντα. Η έναρξη των υποβρύχων ανασκαφικών εργασιών θα ξεκινήσουν μέσα στον Οκτώβριο του 2023 και θα διαρκέσουν ένα 15ήμερο.
Με 40.000 ευρώ θα χρηματοδοτήσει η Αντιπεριφέρεια Λασιθίου την υποβρύχια ανασκαφή στη βυθισμένη πολιτεία του Ολούντα. Αυτό δήλωσε στην ΑΝΑΤΟΛΗ ο Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου Γιάννης Ανδρουλάκης, έχοντας εξασφαλίσει την έγκριση της σχετικής δαπάνης με απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του Περιφερειακού Συμβουλίου. Η σχετική επιχορήγηση θα διατεθεί μέσα από προγραμματική σύμβαση μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, της Περιφέρειας Κρήτης και του Δήμου Αγίου Νικολάου, για την υλοποίηση του έργου με τίτλο «Συστηματική υποβρύχια αρχαιολογική ανασκαφική έρευνα (φάση β΄) στην περιοχή του αρχαίου Ολούντος (κόλπος Ελούντας) στην Κρήτη».
Όπως εξήγησε ο κ. Ανδρουλάκης, κύριο σκοπό της προγραμματικής σύμβασης αποτελεί η συνεργασία όλων των προαναφερόμενων φορέων για την υλοποίηση της β΄ φάσης της υποβρύχιας αρχαιολογικής ανασκαφικής έρευνας στην περιοχή του κόλπου Ελούντας, με κύριο αντικείμενο την πραγματοποίηση ανασκαφικών τομών σε συγκεκριμένα σημεία και δομές, κυρίως στην περιοχή του Πόρου, όπου εντοπίζεται το «αστικό κέντρο» της αρχαίας πόλεως, καθώς και δοκιμαστικές τομές σε επιλεγμένα σημεία στους όρμους Βαθύ και Μελισσός και στην περιοχή του Τσιφλικιού.
Τα αποτελέσματα της έρευνας αναμένεται να συμβάλουν ποικιλοτρόπως στην κατανόηση της ιστορικής πορείας της ιδιαίτερης αυτής περιοχής, αλλά και της ευρύτερης περιοχής της ανατολικής και κεντρικής Κρήτης από τα προϊστορικά χρόνια μέχρι τις μέρες μας. Θα γίνει κατανοητός ο ρόλος του Ολούντος ως λιμανιού -σταθμού στον ναυτικό δρόμο που συνδέει την Κρήτη με το Αιγαίο, αλλά και με την Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και θα διασαφηνιστεί η ανάπτυξη της εξωστρέφειας που αποδιδόταν στην πόλη. Επίσης αναμένεται να συμβάλουν στην καλύτερη τεκμηρίωση, μιας από τις σημαντικές αρχαίες κρητικές πόλεις και θα ενισχύσουν την πολιτιστική διαδρομή που έχει καθιερώσει η Σπιναλόγκα στην περιοχή.
Εμπλουτισμός του τοπικού τουριστικού προϊόντος
Ο Αντιπεριφερειάρχης τόνισε ότι η ανάδειξη των ενάλιων και παράκτιων αρχαιοτήτων, δημιουργεί ένα νέο τουριστικό προϊόν, ιδιαίτερα ελκυστικό, για την ανάπτυξη κολυμβητικού, καταδυτικού και πεζοπορικού τουρισμού, σε μία περιοχή που προσφέρει μοναδικό συνδυασμό φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος. Πρόκειται για ένα μοναδικό σύνολο δυνατοτήτων ισόρροπης και αειφόρου ανάπτυξης φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος και διασύνδεσής του με την οικονομική δραστηριότητα της περιοχής. Για την υλοποίηση του ως άνω υποέργου, εκτός από την Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου και ο Δήμος Αγίου Νικολάου θα συμβάλει με το ποσό των 60.000 ευρώ.
Η πίστωση των 40.000 ευρώ εγκρίθηκε μέσα από το συνολικότερο έργο «Μελέτες και έργα αρχαιολογικού χαρακτήρα και πολιτιστικής κληρονομιάς κλπ.» της Περιφέρειας Κρήτης που διαθέτει προϋπολογισμό 600.000 ευρώ. Η κατανομή της χρηματοδότησης της Αντιπεριφέρειας προβλέπεται ως εξής: 10.000 ευρώ το 2023, 10.000 ευρώ το 2024, 10.000 ευρώ το 2025 και 10.000 ευρώ το 2026.
Εξειδικευμένη ανασκαφή
Ο προϊστάμενος του Γραφείου Κρήτης της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων του ΥΠ.ΠΟ.Α., Θεοτόκης Θεοδούλου είπε στην ΑΝΑΤΟΛΗ ότι κατά την περίοδο 2017-2021 έγινε καταγραφή του βυθού στον Κόλπο της Ελούντας, Κολοκύθας και Σπιναλόγκας. Αποτυπώθηκε ό,τι υπήρχε στην επιφάνεια. Η πρώτη φάση έδωσε την γενική εικόνα και τώρα έχει ζητηθεί άδεια για ένα πενταετές πρόγραμμα ανασκαφής. Το ΥΠΟΑ έχει δώσει από πέρυσι την έγκρισή του για την υπογραφή της προγραμματικής σύμβασης, η οποία, όμως για κάποιους λόγους έχει καθυστερήσει, γι’ αυτό και το έργο θα αφορά τα επόμενα τέσσερα χρόνια.
Πρόκειται για μια εξειδικευμένη ανασκαφή με τη συμμετοχή επιστημόνων, μεταξύ αυτών, αρχαιολόγοι, γεωλόγοι, βιολόγοι, τοπογράφοι, σχεδιαστές – όλοι τους με γνώση και εμπειρία καταδύσεων. Η ανασκαφή στο βυθό ακολουθεί τα ίδια πρωτόκολλα που ισχύουν και για την ανασκαφή στην ξηρά, αλλά επιπλέον χρησιμοποιείται συμπληρωματικά μια αντλία προκειμένου να διατηρείται διαύγεια του νερού στο σημείο της ανασκαφής και να αποτρέπεται η «θολούρα».
Απαντώντας στην ερώτηση, τί προσδοκά να προκύψει από την ανασκαφή αυτή, ο κ. Θεοδούλου επεσήμανε ότι κατ’ αρχήν θα μπορέσουν να χρονολογήσουν ακριβέστερα τις κατασκευές που ήδη φαίνονται στην επιφάνεια του βυθού. Επίσης θα προσδιοριστεί η χρήση των κτηριακών κατασκευών, ανάλογα με τα ευρήματα που θα εντοπιστούν.
Ρωτήσαμε, αν ο χώρος της ανασκαφής θα είναι επισκέψιμος κάποια στιγμή ή και κατά την ανασκαφική περίοδο. Ο κ. Θεοδούλου είπε ότι στη διάρκεια των ανασκαφών θα καταβληθεί προσπάθεια κάποια σχολεία να μπορέσουν να επισκεφθούν το χώρο και να ενημερωθούν για την εξελισσόμενη υποβρύχια ανασκαφή. Ο χώρος του Ολούντος σχεδιάζεται να ενταχθεί σε οργανωμένες κολυμβητικές διαδρομές, που θα μπορεί κάποιος να τις επισκέπτεται λαμβάνοντας και την αντίστοιχη ιστορική πληροφόρηση για το χώρο. Μάλιστα, ο κ. Θεοδούλου είπε ότι αυτό το πρόγραμμα των υποβρύχιων διαδρομών πιστεύει ότι θα μπορεί να «τρέξει» παράλληλα σε συνεργασία με την Αντιπεριφέρεια Λασιθίου.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
