Σε καθεστώς οικονομικής ασφυξίας, που απειλεί ευθέως πλέον τη λειτουργία τους και την παροχή βασικών υπηρεσιών στους πολίτες, περιέρχονται οι Δήμοι της Κρήτης μαζί με εκείνους της υπόλοιπης χώρας.
Σε τοπικό επίπεδο πάντως το κλίμα για συντονισμένες κινητοποιήσεις στην Αυτοδιοίκηση του νησιού πυκνώνει, καθώς οι δήμαρχοι κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου προς την κυβέρνηση, καταγγέλλοντας δραματική υποστελέχωση και υποχρηματοδότηση.
Όπως αποτυπώνεται και στις συζητήσεις δημάρχων με πολύχρονη αυτοδιοικητική εμπειρία, όπως ο Ζαχαρίας Δοξαστάκης (Χερσονήσου) και ο Παύλος Μπαριτάκης (Βιάννου) υπάρχει απόγνωση του κλάδου. Αντιμέτωποι με την αδυναμία να κλείσουν τους ισολογισμούς τους, επισημαίνουν ότι οι πόροι που λαμβάνουν, όπως οι ΚΑΠ, όχι μόνο δεν επαρκούν, αλλά συρρικνώνονται σε ποσοστά (0,70% του ΦΠΑ) που απέχουν παρασάγγας από τις νομοθετημένες προβλέψεις (1/3). Την ίδια ώρα, καλούνται να σηκώσουν βάρη που δεν τους αναλογούν, όπως το κόστος της πυροπροστασίας ή το αυξημένο ενεργειακό κόστος, χωρίς καμία ουσιαστική στήριξη.
Η τοπική αυτή «έκρηξη» στην Κρήτη, ωστόσο, δεν είναι παρά το σύμπτωμα μιας βαθιάς, πανελλαδικής κρίσης στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Μια κρίση που φαίνεται να παίρνει και πολιτικές διαστάσεις, προκαλώντας έντονες αναταράξεις στο εσωτερικό της ίδιας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ).
Η πρόσφατη συνάντηση της ηγεσίας της ΚΕΔΕ με τον Υπουργό Οικονομικών, Κωστή Χατζηδάκη, παρουσιάστηκε από τον Πρόεδρο της Ένωσης, Λάζαρο Κυρίζογλου, ως ένα θετικό βήμα. Εντούτοις, η εικόνα αυτή αμφισβητείται ευθέως και με σκληρούς χαρακτηρισμούς από τον Α΄ Αντιπρόεδρο της ΚΕΔΕ, Γρηγόρη Κωσταντέλλο.
Εκτόξευση των εξόδων
Ο κ. Κωσταντέλλος, ο οποίος ανήκει μάλιστα στο κυβερνών κόμμα και στην παράταξη του κ. Κυρίζογλου, κάνει λόγο για «παραπειστική ανακοίνωση» που δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα. Όπως τονίζει, τα κρίσιμα προβλήματα των Δήμων παραμένουν άλυτα.
Σύμφωνα με τον κ. Κωσταντέλλο, τα λειτουργικά έξοδα των Δήμων έχουν εκτοξευθεί, ξεπερνώντας το 1,5 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2019, λόγω ενεργειακού κόστους, πληθωρισμού και μισθοδοσίας. Η πρόσθετη χρηματοδότηση του 1 δισ. ευρώ στην επταετία 2019-2025 απλά δεν επαρκεί.
Μάλιστα, αποδομεί την εξαγγελία για την «έκτακτη επιχορήγηση» των 100 εκατομ. ευρώ για το 2025, τονίζοντας ότι πρόκειται για χρήματα που ήδη είχαν προβλεφθεί στον κρατικό προϋπολογισμό για τους Δήμους. «Δηλαδή μας ξαναδίνουν πόρους που ήδη έχουν προβλεφθεί για τους δήμους», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η κριτική του Α’ Αντιπροέδρου της ΚΕΔΕ είναι αποκαλυπτική για το αποτέλεσμα της συνάντησης. Παραθέτοντας μια μακρά λίστα με τα βασικά αιτήματα της Αυτοδιοίκησης -όπως η πλήρης εφαρμογή του Ν.3852/2010 (Καλλικράτης), η κατάργηση των μνημονιακών «κοφτών» στους ΚΑΠ, η κάλυψη του ενεργειακού κόστους για Δήμους και ΔΕΥΑ, και η απόδοση παρακρατηθέντων πόρων- το αποτέλεσμα που καταγράφει δίπλα σε σχεδόν κάθε αίτημα είναι: «Δεν εφαρμόστηκε», «Δεν έγινε», «Εκκρεμεί».
Ο κ. Κωσταντέλλος κατηγορεί ουσιαστικά τον Πρόεδρο της ΚΕΔΕ ότι εξέφρασε θετική εκτίμηση βασιζόμενος σε «διοικητικές δεσμεύσεις και αόριστες γενικολογίες ευχολόγια και υποσχέσεις». Ως παράδειγμα φέρνει τη «νομοθετική δέσμευση» για την απόδοση του 60% των εσόδων από τους αιγιαλούς (που εκκρεμεί 2,5 χρόνια) ή την υπόσχεση για αύξηση των ΚΑΠ το… 2026.
Βιωσιμότητα
Αυτή η εσωτερική σύγκρουση στην ΚΕΔΕ έρχεται να επιβεβαιώσει πλήρως την αγωνία των δημάρχων της Κρήτης. Την ώρα που η ηγεσία του συλλογικού τους οργάνου φαίνεται να διχάζεται για το εάν οι υποσχέσεις του Υπουργείου Οικονομικών συνιστούν επιτυχία ή εμπαιγμό, η πραγματικότητα στην περιφέρεια είναι αμείλικτη.
Οι Δήμοι, όπως αυτοί της Κρήτης, δεν μπορούν να συντηρήσουν δρόμους, σχολεία και υποδομές, ούτε να καλύψουν το κόστος απλών λειτουργιών. Η βιωσιμότητά τους δεν εξασφαλίζεται με «επικοινωνιακές φωτοβολίδες», όπως καταγγέλλει ο κ. Κωσταντέλλος, αλλά με πραγματικούς, αποδοθέντες πόρους. Η απειλή των κινητοποιήσεων στην Κρήτη δεν είναι μια συντεχνιακή αντίδραση, αλλά μια κραυγή απόγνωσης από την ίδια τη βάση της Αυτοδιοίκησης, που βλέπει το κράτος να της μεταφέρει αρμοδιότητες χωρίς τα αντίστοιχα έσοδα.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
