Τον επανακαθορισμό και τη μείωση των αρχαιολογικών ζωνών, έθεσαν ο πρόεδρος της Κοινότητας Καλού Χωριού Κων. Τζαγκουρνής μαζί με τον πρώην πρόεδρο και νυν τοπικό σύμβουλο της μειοψηφίας Γ. Βάρδα, στη συνάντηση που είχαν στο Υπουργείο Πολιτισμού, με τον Γενικό Γραμματέα του υπουργείου Γιώργο Διδασκάλου. Ο Πρόεδρος του Καλού Χωριού δήλωσε στην ΑΝΑΤΟΛΗ ότι αποφάσισαν και ζήτησαν να γίνει η συνάντηση αυτή με την πολιτική ηγεσία του ΥΠ.ΠΟ. ως Κοινότητα, με διαπαραταξιακή εκπροσώπηση, γιατί το πρόβλημα ζημιώνει συνολικά την περιοχή και τους Καλοχωριανούς.
Δυστυχώς, όπως τόνισε ο κ. Τζαγκουρνής, παρ’ όλο που το αίτημα για επανακαθορισμό και περιορισμό των αρχαιολογικών ζωνών έχει τεθεί εδώ και αρκετά χρόνια και είναι γνωστό και στο υπουργείο, έχει ατονήσει με αποτέλεσμα μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει ούτε ένα βήμα ώστε να αρθεί η αδικία που υφίσταται η τοπική κοινωνία.
Ως γνωστόν είχε συμφωνηθεί να υπογραφεί προγραμματική σύμβαση του Δήμου με την ΕΦΑΛΑΣ και το Πανεπιστήμιο Αθηνών, ώστε να ανατεθεί η διενέργεια επιφανειακής έρευνας και κάποιες αναγνωριστικές τομές σε θέσεις που θα υπεδείκνυαν οι αρχαιολόγοι, ώστε να συνταχθεί στη συνέχεια έκθεση – εισήγηση για την αναθεώρηση της έκτασης των αρχαιολογικών ζωνών.
Όπως είπε ο πρόεδρος του Καλού Χωριού, ο κ. Διδασκάλου τους διαβεβαίωσε ότι θα προωθηθεί η διαδικασία που αφορά τη συγκεκριμένη έρευνα και ότι θα ολοκληρωθεί μέχρι τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Εκείνο που ενδιαφέρει την Κοινότητα Καλού Χωριού, είναι η αναθεώρηση με περιορισμό των αρχαιολογικών ζωνών να γίνει όσο πιο σύντομα γίνεται ώστε να ενσωματωθεί στο υπό εκπόνηση Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Αγίου Νικολάου. Γι’ αυτό και οι τοπικοί παράγοντες της Κοινότητας Καλού Χωριού ζήτησαν και είχαν τη χθεσινή συνάντηση στο υπουργείο, ώστε να πιέσουν να προχωρήσει η διαδικασία αυτή και να προλάβουν το Τ.Π.Σ. «Πριν κυρωθεί το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο μας ενδιαφέρει να αποδεσμευτούν εκτάσεις απαλλαγμένες από αρχαιολογική προστασία και να ενταχθούν αποχαρακτηρισμένες στο ΤΠΣ», τόνισε ο κ. Τζαγκουρνής, σημειώνοντας ότι εάν δεν καταστεί εφικτό κάτι τέτοιο, θα πρέπει εκείνοι που δεν κίνησαν να ολοκληρωθεί εγκαίρως αυτή η διαδικασία όλο αυτόν τον καιρό, να αναλάβουν και την ευθύνη.
Στο υπόμνημα που παρέδωσαν περιγράφεται με λεπτομέρειες το όλο ζήτημα που απασχολεί εδώ και δεκαετίες την περιοχή του Καλού Χωριού, όπου έχουν δεσμευτεί μεγάλες εκτάσεις που αποτελούν το παραλιακό «φιλέτο», γεγονός που η τοπική κοινωνία θεωρεί ότι έχει κοστίσει στην τοπική οικονομία και ανάπτυξη.
Το υπόμνημα
«Αξιότιμε Κύριε Γενικέ,
Κύριο μέλημα μας, για τους κατοίκους του Καλού Χωριού Λασιθίου που εκπροσωπούμε, είναι η αντιμετώπιση τους με ισότητα, ισονομία και δικαιοσύνη όπως όλοι οι υπόλοιποι Έλληνες.
Κατά την σύνταξη των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων που ολοκληρώνεται εντός του 2026 πρέπει να είναι ξεκάθαρες και σύννομες οι όποιες απαγορεύσεις και οι χρήσεις γης της περιοχής, όπως συμβαίνει πανελλαδικά, με απώτερο σκοπό την προστασία των περιουσιών, της πολιτιστικής κληρονομιάς αλλά και της ανάπτυξης του τόπου μας.
Το 1990 εκδόθηκε το Π.Δ. ΦΕΚ 93/Δ/16-2-1990 για τον καθορισμό των ζωνών προστασίας κηρυγμένων αρχαιολογικών χώρων στην περιοχή της κοινότητας Καλού Χωριού και όρων δόμησης (ΦΕΚ Νο 1). Το παραπάνω Π.Δ. εκδόθηκε έπειτα από την με αριθμό ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Α1/Φ24/ 15670/589 από 11-4-1986 απόφαση- έγγραφο Υπουργείου Πολιτισμού (έγγραφο Νο 1) με την οποία καθορίζονταν 4 ζώνες Α’ προστασίας κηρυγμένων αρχαιολογικών χώρων και οι λοιποί προστατευόμενοι χώροι ως Β΄ ζώνη προστασίας. Για την επίτευξη του στόχου αυτού ζητήθηκε από τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της Νομαρχίας Λασιθίου και τεχνικούς της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων η σύνταξη σχετικού τοπογραφικού.
Μετά την σχετική αποτύπωση εκδόθηκε το 1990 το προαναφερόμενο Π.Δ. με ευθύνη του ΥΠΕΧΩΔΕ την 26-1-1990 συνοδευόμενο από προαναφερόμενο τοπογραφικό με ένδειξη εμπιστευτικό.
Σήμερα οι χώροι αυτοί αποτυπώνονται στον χάρτη του αρχαιολογικού κτηματολογίου και οι ζώνες προστασίας επεκτείνονται εκτός κηρυγμένων αρχαιολογικών χώρων κατά παράβαση του Νόμου 3028/2002 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει σήμερα.
Το έτος έκδοσης του Π.Δ. η πολιτεία με το άρθρο 91 του Ν. 1892/1990 (ΦΕΚ 101/τ’Α/31-7-1990) νομοθέτησε τον τρόπο και τον Αρμόδιο Υπουργό για την κήρυξη των αρχαιολογικών ζωνών προστασίας. Μάλιστα οι ζώνες προστασίας έπρεπε να κηρυχθούν εντός 6 μηνών από την σχετική πρόταση των Αρχαιολογικών Υπηρεσιών.
Το έτος 2002 ψηφίστηκε στην Βουλή των Ελλήνων ο Ν. 3028/2002 ο οποίος ισχύει μέχρι σήμερα και στον νόμο αυτό ορίζεται ρητά ο τρόπος κήρυξης τόσο των αρχαιολογικών χώρων όσο και των ζωνών προστασίας των αρχαιολογικών χώρων και των μνημείων. Στην σχετική Ιστοσελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού https://www.arxaiologikoktimatologio.gov.gr/el/content/orismoi-kai-ennoies όλα αποτυπώνονται και διασαφηνίζονται με ξεκάθαρο τρόπο.
Στον χάρτη του κτηματολογίου αποτυπώνονται όλοι οι κηρυγμένοι αρχαιολογικοί χώροι ως ο νόμος ορίζει καθώς και τα μνημεία τα οποία έχουν χαρακτηριστεί μέχρι και σήμερα, όπου ενδεχομένως θα έπρεπε να ισχύουν οι όποιες απαγορεύσεις και οριοθετήσεις ζωνών προστασίας. Στον χάρτη αποτυπώνεται ρητά η Χερσόνησος Νησί ή Λιας Νησί ή Πηλός που αναφέρουν οι σχετικές κηρύξεις καθώς και η χερσόνησος Παντελεήμων Καλού Χωριού η οποία δεν είχε ούτε έχει καμιά κήρυξη αρχαιολογικού χώρου προγενέστερη του εγγράφου 2 αλλά και του Π.Δ. (ΦΕΚ 1) όπως ο νόμος προστάζει.
Μάλιστα άξιο αναφοράς είναι το γεγονός ότι ενώ υπάρχει οριοθέτηση οικισμού προϋπάρχοντος του 1923 δημοσιευμένος σε ΦΕΚ το 1981 (ΦΕΚ Νο 10) η περιοχή του μεταγενέστερα (1982 ΦΕΚ Νο 8) χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερου φυσικού κάλους έχοντας κάποιο συγκεκριμένο στόχο και σκοπό; Και αν ναι ποιος ήταν αυτός;
Με το Α.Π.: 4418/31-1-2022 έγγραφο του Υπουργείου Πολιτισμού ζητούνται από την ΕΦΑΛΑΣ οι απόψεις και η αναγκαία τεκμηρίωση για τον έλεγχο της ορθότητας του καθορισμού της Α ζώνης προστασίας στη θέση Νησί Παντελεήμονα (έγγραφο 4). Αντί για απάντηση έγινε παρέμβαση πάνω στο χάρτη του κτηματολογίου για να εμφανίζεται ως αρχαιολογικός χώρος όπως μπορείτε να διαπιστώσετε αντιπαραβάλλοντας τις φωτ. 1 και 2. Σε άλλο έγγραφο της η ΕΦΑΛΑΣ στοιχειοθετεί την ζώνη προστασίας της χερσονήσου Παντελεήμονος ως αναγκαία προϋπόθεση για την προστασία της αρχαίας πόλης Ιστρώνα και του Υ.Μ. οικισμού “που βρίσκονται στην χερσόνησο Νησί” . Είναι απορίας άξιο ότι δεν γνωρίζει την ακριβή θέση τους, αν και με τα (ΦΕΚ 2 και 3) ρητά έχουν οριοθετηθεί σε εκ διαμέτρου αντίθετες περιοχές, οι οποίες εμφανίζονται και στο αρχαιολογικό κτηματολόγιο. Ο λόγος αυτός κατά την ΕΦ.Α.ΛΑΣ. δικαιολογεί την δέσμευση περιοχών που δεν έχουν κήρυξη αλλά τελούν υπό καθεστώς προστασίας ζωνών αρχαιολογικών χώρων εξαιτίας του γεγονότος ότι δεν έχουν γίνει ανασκαφές (έγγραφο Νο 3).
Η κήρυξη των ζωνών προστασίας και ιδιαίτερα της Α’ Ζώνης επιβάλλεται να στοιχειοθετείται στην απόφαση κήρυξης κάτι που στην περιοχή μας ισχύει μόνο για ένα αρχαιολογικό χώρο.
Μέχρι και σήμερα δεν υπάρχει διάθεση για την επίλυση του προβλήματος, ειδικά σε τοπικό επίπεδο, και τεράστιες ιδιοκτησίες παραμείνουν σε καθεστώς προστασίας χωρίς καμιά κήρυξη χωρίς αποζημίωση και κυρίως παραθαλάσσιες εκτάσεις οι οποίες οριοθετούνται παράτυπα και παράνομα ως αρχαιολογικές ζώνες προστασίας με το Π.Δ. του 1990, εμποδίζοντας ακόμα και έργα υποδομών (συντήρηση, διάνοιξη δρόμων κ.λ.π.).
Η Χερσόνησος Νησί Παντελεήμονα, το Καραβοστάσι, Κουρίνου Χάνι, Καστελλιάνισσα, Περβολάρης, Αμπέλλα Λυγαράς και πολλές άλλες τοποθεσίες δεν έχουν καμιά κήρυξη ως αρχαιολογικοί χώροι όπως φαίνεται διαχρονικά μέχρι και σήμερα και κατά συνέπεια ο οποιοσδήποτε προσδιορισμός τους εντός των ζωνών προστασίας δεν συνάδει με την ισχύουσα νομοθεσία και είναι παράτυπη και παράνομη.
Αιτούμεθα την παρέμβαση σας για την τροποποίηση του Π.Δ. ως προς τις ζώνες προστασίας στο σύνολο τους αλλά και του χαρακτηρισμού της έκτασης που καλύπτεται αποκλειστικά από ελαιόδεντρα ως γη υψηλής παραγωγικότητας κάτι που δεν ισχύει με βάση τα σημερινά αλλά και τα τότε πραγματικά περιστατικά.
Όπως προκύπτει από σχετική αλληλογραφία, η ΕΦ.Α.ΛΑΣ., παρά την δική σας προτροπή από 31-1-2022, αρνείται διαχρονικά να στοιχειοθετήσει την ορθότητα καθορισμού Αρχαιολογικών ζωνών μεταξύ αυτών και της Α1 ζώνης στην θέση Άγιος Παντελεήμονας, παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει καμιά κήρυξη αρχαιολογικών χώρων στην έκταση που έχουν αποτυπωθεί οι ζώνες και σε τόσο ευρεία κλίμακα καλύπτοντας όλο το παραθαλάσσιο μέτωπο.
Σας ευχαριστούμε προκαταβολικά και ευελπιστούμε στη ουσιαστική παρέμβαση σας για την πλέον αποτελεσματική και γρήγορη λύση στο αίτημα μας», καταλήγει το υπόμνημα.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
