Σε κατάσταση αυξημένης επαγρύπνησης βρίσκεται η Περιφέρεια Κρήτης, λαμβάνοντας έκτακτα προληπτικά μέτρα για την θωράκιση του ζωικού κεφαλαίου του νησιού έναντι της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, λόγω της έξαρσης κρουσμάτων που παρατηρείται στην ηπειρωτική Ελλάδα.
Σε δηλώσεις του, ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας, Σταύρος Τζεδάκης, τόνισε την ανάγκη για άμεση δράση και συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων, προκειμένου να αποτραπεί η είσοδος της νόσου στην Κρήτη. «Λόγω της έξαρσης των κρουσμάτων στην ηπειρωτική Ελλάδα, κρίναμε επιβεβλημένο να εντείνουμε τα μέτρα προστασίας», δήλωσε ο Αντιπεριφερειάρχης.
Στο πλαίσιο αυτό, η Περιφέρεια Κρήτης έχει ήδη προβεί σε συγκεκριμένες ενέργειες πρόληψης.
Πραγματοποιούνται συστηματικές απολυμάνσεις σε φορτηγά που μεταφέρουν ζωοτροφές και εισέρχονται στην Κρήτη από τα λιμάνια των Χανίων και του Ηρακλείου. Παράλληλα, διενεργούνται έλεγχοι ώστε τα φορτία να μην προέρχονται από πληγείσες περιοχές.
Ακόμα, κατόπιν σχετικής σύσκεψης των κτηνιατρικών υπηρεσιών της Κρήτης, αποφασίστηκαν και τίθενται σε ισχύ τα παρακάτω μέτρα:
1. Απαγορεύεται η είσοδος αιγοπροβάτων στη νήσο Κρήτη από οποιαδήποτε περιοχή της υπόλοιπης Ελλάδας.
2. Περιορίζονται οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων που προορίζονται για σφαγή ή για αναπαραγωγή, οι οποίες θα επιτρέπονται πλέον μόνο εντός των ορίων της κάθε Περιφερειακής Ενότητας.
3. Εξαιρούνται από τον παραπάνω περιορισμό οι μετακινήσεις αιγοπροβάτων προς χειμερινούς βοσκότοπους, οι οποίες συνεχίζουν να επιτρέπονται κανονικά, τόσο εντός όσο και μεταξύ των Περιφερειακών Ενοτήτων.
4. Για όλες ανεξαιρέτως τις μετακινήσεις αιγοπροβάτων είναι υποχρεωτική η συνοδεία τους από τα απαραίτητα υγειονομικά πιστοποιητικά. Η μεταφορά πρέπει να γίνεται αποκλειστικά με πιστοποιημένα και κατάλληλα οχήματα, τα οποία πρέπει να έχουν απολυμανθεί με ευθύνη του ιδιοκτήτη τους πριν από κάθε φόρτωση.
Κάλεσμα για συνεργασία και τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας
Ο Αντιπεριφερειάρχης απηύθυνε κάλεσμα σε ολόκληρο το «οικοσύστημα» του κτηνοτροφικού τομέα —κτηνοτρόφους, τυροκομεία, εμπόρους ζωοτροφών και σφαγεία — να επιδείξουν την ίδια υπευθυνότητα και συνεργασία που επέδειξαν και στο παρελθόν.
«Η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί στη συνεργασία και στην αυστηρή τήρηση των μέτρων από όλους», υπογράμμισε ο Σταύρος Τζεδάκης. «Οφείλουμε να λειτουργούμε με μια κουλτούρα πρόληψης, σαν να έχουμε συνεχώς τη νόσο δίπλα μας. Ο κάθε κτηνοτρόφος πρέπει να περιφρουρεί την εκμετάλλευσή του, οι έμποροι ζωοτροφών και τα τυροκομεία να απολυμαίνουν σχολαστικά όλα τα οχήματα που εισέρχονται και εξέρχονται από τις εγκαταστάσεις τους. Αν όλο αυτό το οικοσύστημα προσέξει, θα είμαστε σε μεγάλο βαθμό ασφαλείς».
Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων ο Αντιπεριφερειάρχης διευκρίνισε ότι, παρόλο που ο κίνδυνος εισόδου του ιού —ο οποίος αντέχει έως και 6 μήνες στο περιβάλλον— δεν μπορεί ποτέ να μηδενιστεί, τα μέτρα αυτά περιορίζουν δραστικά την πιθανότητα εμφάνισης κρούσματος.
Κλείνοντας, ο Σταύρος Τζεδάκης διαβεβαίωσε ότι τα συγκεκριμένα προληπτικά μέτρα έχουν σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μην υπάρξει κανένα απολύτως πρόβλημα στην ομαλή τροφοδοσία της αγοράς, καθώς οι σφαγές εντός των νομών και η εμπορία ζωοτροφών συνεχίζονται κανονικά, υπό την προϋπόθεση της τήρησης των κανόνων βιοασφάλειας.
Υπενθυμίζεται πως τα μέτρα θα τεθούν σε ισχύ από αύριο Πέμπτη, 25 Σεπτεμβρίου 2025 έως και την 1η Οκτωβρίου 2025, ημερομηνία κατά την οποία η κατάσταση θα επανεκτιμηθεί για τη λήψη περαιτέρω αποφάσεων.
Η απόφαση έχει κοινοποιηθεί σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των κτηνοτροφικών συλλόγων, των αστυνομικών και λιμενικών αρχών, των δήμων και των σφαγειοτεχνικών εγκαταστάσεων της Κρήτης, για την άμεση εφαρμογή της.
«ΜΕΤΡΑ ΒΙΟΑΣΦΑΛΕΙΑΣ»
Στα πλαίσια της ανάγκης αποτροπής εισόδου και μετάδοσης, της νόσου της Ευλογιάς του Προβάτου, στη νήσο Κρήτη, λόγω των αυξημένων κρουσμάτων που παρατηρούνται σε διάφορες περιοχές της χώρας, οι Υπηρεσίες μας σας επισημαίνουν την ανάγκη τήρησης προληπτικών αυστηρών μέτρων βιοασφάλειας στις εκτροφές, στα σφαγεία οπληφόρων, κατά τη μεταφορά ζώντων ζώων και ζωοτροφών και κατά τη διακίνηση γάλακτος.
1) Οι ιδιοκτήτες εκμεταλλεύσεων αιγοπροβάτων θα πρέπει να τηρούν αυστηρά τα μέτρα βιοασφάλειας στις εκτροφές τους, ώστε να μειώνουν ή να εξαλείφουν τις πιθανότητες εισόδου της νόσου της Ευλογιάς του προβάτου και άλλων νοσημάτων σε αυτές, συμβάλλοντας έτσι και στην αποτροπή περαιτέρω διασποράς των νοσημάτων αυτών.
Συγκεκριμένα, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στα παρακάτω σημεία:
– Περίφραξη των εγκαταστάσεων για την αποτροπή εισόδου και εξόδου ζώων ή ζώων μηχανικά φορέων.
– Ύπαρξη απολυμαντικής τάφρου ή απολυμαντικού τάπητα, με κατάλληλο βιοκτόνο απολυμαντικό, για τα οχήματα στην είσοδο – έξοδο των εγκαταστάσεων.
– Τακτικός καθαρισμός και απολύμανση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού.
– Αποφυγή της εισόδου οχημάτων και άλλων μηχανημάτων που έχουν εισέλθει ή χρησιμοποιηθεί σε άλλες εκμεταλλεύσεις, στις εγκαταστάσεις και στους βοσκοτόπους.
– Καθαρισμός και απολύμανση των οχημάτων που εισέρχονται και εξέρχονται από τις εγκαταστάσεις και επιπλέον πριν και μετά τη μεταφορά ζώων και προϊόντων.
– Αποτροπή εισόδου άλλων ατόμων στην εκμετάλλευση και εφόσον πρέπει κάποιος να εισέλθει θα πρέπει να λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα βιοασφάλειας (ποδονάρια, φόρμα κ.τ.λ.). Να μη χρησιμοποιείται κοινό βοηθητικό προσωπικό με άλλες εκμεταλλεύσεις.
– Συστήνεται στον κτηνοτρόφο και το προσωπικό του η χρήση ενδυμάτων και υποδημάτων στο χώρο της εργασίας της εκτροφής διαφορετικών από αυτά που χρησιμοποιούν έξω από αυτήν.
– Ύπαρξη χώρου απομόνωσης/καραντίνα σε απομακρυσμένο σημείο της εκτροφής χωρίς επικοινωνία με τον υπόλοιπο χώρο για ύποπτα ή νεοεισερχόμενα ζώα. Τα νεοεισερχόμενα ζώα διατηρούνται στο χώρο αυτό τουλάχιστον για 21 ημέρες με διαχείριση τους από διαφορετικό προσωπικό ή προσωπικό με διαφορετικά ενδύματα και υποδήματα από αυτά που χρησιμοποιεί στην υπόλοιπη εκτροφή. Προτείνεται η προληπτική απομόνωση από τον κτηνοτρόφο όλων των ζώων της εκτροφής για 21 ημέρες ή και συστήνεται κατά περίπτωση εφόσον συντρέχει ιδιαίτερος λόγος από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες.
– Να ελέγχεται την προέλευση των ζωοτροφών που αγοράζετε ώστε αυτές να μην προέρχονται από απαγορευμένες ζώνες.
– Να μη δανείζεστε και να μη χρησιμοποιείτε εργαλεία και ζώα άλλων εκτροφών.
– Μετακίνηση ζώων μόνο κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας κτηνιατρικής υπηρεσίας και έκδοσης των προβλεπόμενων υγειονομικών πιστοποιητικών.
– Απομάκρυνση εστιών ρύπανσης και λιμναζόντων υδάτων.
– Απεντόμωση, μυοκτονία, καταπολέμηση εξωπαρασίτων και χρήση εντομοαπωθητικών.
– Καθημερινός έλεγχος των ζώων για τον εντοπισμό κλινικών συμπτωμάτων και ενημέρωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών σε περίπτωση υποψίας ύπαρξης του νοσήματος.
Επιπλέον θα πρέπει οπωσδήποτε να ψεκάζονται με κατάλληλα βιοκτόνα απολυμαντικά οι τροχοί των οχημάτων μεταφοράς: α) ζώντων ζώων, β) ζωοτροφών γ) γάλακτος, δ) κρέατος και ε) λοιπών οχημάτων που χρησιμοποιείτε.
2) Οι υπεύθυνοι των σφαγειοτεχνικών εγκαταστάσεων θα πρέπει:
Ø Να είναι σε επαγρύπνηση για τυχόν ύποπτα περιστατικά και να ενημερώσουν άμεσα την Κτηνιατρική Υπηρεσία.
Ø Να αυξήσουν τα μέτρα βιοασφάλειας στην σφαγειοτεχνική εγκατάσταση τους, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στους καθαρισμούς και τις απολυμάνσεις των χώρων αλλά και των οχημάτων που εισέρχονται σε αυτήν. Να υπάρχει απολυμαντική τάφρος στην είσοδο και έξοδο της εγκατάστασης.
Ø Να παραλαμβάνουν ζώα με τα συνοδευτικά έγγραφα τους και την προβλεπόμενη σήμανση.
3) Οι εγκαταστάσεις μεταποίησης αιγοπρόβειου (τυροκομεία) γάλακτος θα πρέπει:
Ø Να παραλαμβάνουν γάλα από εκτροφές αιγοπροβάτων στις οποίες δεν υφίστανται περιοριστικά μέτρα ως προς την Ευλογιά των προβάτων και επιπλέον βρίσκονται σε καθεστώς Μ4, ως προς το μελιταίο πυρετό.
Ø Να εφαρμόζουν σχολαστικά καθαρισμούς – απολυμάνσεις των οχημάτων μεταφοράς νωπού γάλακτος και των χώρων της εγκαταστάσεις. Ειδικά στα οχήματα μεταφοράς γάλακτος θα πρέπει να απολυμαίνονται οι ρόδες των αυτοκινήτων τόσο πριν την είσοδό τους στην εκμετάλλευση προορισμού όσο πριν την αποχώρησή τους. Να τηρούν το σχετικό αρχείο για την τεκμηρίωση τους.
4) Καταστήματα Ζωοτροφών: Όλες οι επιχειρήσεις ζωοτροφών θα πρέπει να εφαρμόζουν απολύμανση των μεταφορικών μέσων τόσο κατά την άφιξη τους στην εγκατάσταση όσο και κατά την έξοδο τους από αυτή. Σε κάθε περίπτωση, πριν από την διενέργεια της απολύμανσης, συνιστάται το πλύσιμο των ελαστικών για την απομάκρυνση τυχόν χώματος προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα εφαρμογής.
· Οι μεταφορείς / οδηγοί οχημάτων μεταφοράς ζωοτροφών: θα πρέπει να χρησιμοποιούν φόρμα μιας χρήσης και ποδονάρια κατά την φόρτωση / εκφόρτωση ενώ μετά το πέρα των εργασιών φόρτωσης / εκφόρτωσης θα ακολουθεί επιτόπια απόρριψη και καταστροφή των υλικών αυτών. Επίσης, θα πρέπει να φροντίζουν για τον τακτικό καθαρισμό – απολύμανση των οχημάτων τους.
· Ζωοτροφές φυτικής προέλευσης: που προορίζονται για αιγοπρόβατα, ήτοι (α) πρώτες ύλες ζωοτροφών π.χ. αραβόσιτος, σιτάρι, άχυρα, μηδική ή (β) σύνθετες ζωοτροφές, δεν επιτρέπεται να διακινηθούν εκτός των καθορισμένων ανά την επικράτεια ζωνών προστασίας εφ’ όσον έχουν παραχθεί σε ζώνη προστασίας ή εκτός των ζωνών επιτήρησης εφ’ όσον έχουν παραχθεί σε ζώνη επιτήρησης. Επισημαίνεται ωστόσο ότι μέχρι σήμερα στο νησί μας δεν έχει εντοπιστεί νέο κρούσμα της νόσου και δεν υφίστανται ζώνες προστασίας / επιτήρησης.
· Οι επιχειρήσεις ζωοτροφών καθώς και οι μεταφορείς που δραστηριοποιούνται στην Κρήτη και διακινούν εκτός του νησιού ή εισάγουν στο νησί ζωοτροφές φυτικής προέλευσης από Βουλγαρία και Ρουμανία έχουν την υποχρέωση να ενημερώνουν την Δ.νση Αγροτικής Ανάπτυξης & Κτηνιατρικής του νομού τους, δυο ημέρες πριν την τέλεση της μεταφοράς.
· Επισημαίνεται ότι, ο ιός της Ευλογιάς του προβάτου και αιγών μπορεί να διατηρηθεί εκτός ζώου – ξενιστή για μεγάλο χρονικό διάστημα
5) Τέλος, παρακαλούμε τους συναδέλφους ιδιώτες κτηνιάτρους και τους κτηνιάτρους εκτροφής
Ø Να αυξήσουν τα επίπεδα επαγρύπνησης για τον έγκαιρο εντοπισμό οποιασδήποτε υποψίας του νοσήματος και να ενημερώσουν ΑΜΕΣΑ την Κτηνιατρική Υπηρεσία.
Ø Να τηρούν αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας (φόρμες, ποδονάρια, μάσκες, γάντια, μίας χρήσης, απολύμανση των τροχών του αυτοκινήτου πριν την είσοδο στην εκτροφή και πριν την αναχώρησή τους).
