Ένα ιδιαίτερα σημαντικό και ουσιαστικό βήμα για τη διάσωση, προστασία και ανάδειξη της πλούσιας θρησκευτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής μας πραγματοποιείται αυτό το διάστημα στα διοικητικά όρια του Δήμου Ιεράπετρας. Στο επίκεντρο αυτών των συντονισμένων και μεθοδικών προσπαθειών βρίσκεται ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου, ο οποίος εδράζεται στον ιστορικό οικισμό της Επάνω Σύμης. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σπουδαίο μνημείο, η ανέγερση του οποίου, σύμφωνα με τα ιστορικά και αρχαιολογικά δεδομένα, χρονολογείται μεταξύ του 14ου και του 15ου αιώνα, γεγονός που του προσδίδει τεράστια αξία. Εξ αιτίας ακριβώς αυτής της αδιαμφισβήτητης ιστορικής βαρύτητας, αλλά και της ξεχωριστής αρχιτεκτονικής του σημασίας, το εν λόγω θρησκευτικό μνημείο εμπίπτει στις αυστηρές προστατευτικές διατάξεις του νόμου 4858/2021, οι οποίες αφορούν την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Σύμβαση και μελέτη
Προκειμένου να προχωρήσουν απρόσκοπτα οι απαραίτητες διαδικασίες για την πλήρη αποκατάστασή του, δρομολογείται ήδη η σύναψη μιας κρίσιμης προγραμματικής σύμβασης πολιτισμικής ανάπτυξης. Σε αυτό το φιλόδοξο πλαίσιο συνεργασίας συμπράττουν τρεις βασικοί και καθοριστικοί πυλώνες: το Υπουργείο Πολιτισμού, η Περιφέρεια Κρήτης και η Ιερά Μητρόπολη Ιεραπύτνης και Σητείας. «Εγκρίθηκε από την Περιφερειακή Επιτροπή της Περιφέρειας Κρήτης το σχετικό αίτημα για την τελική έγκριση της δαπάνης και των επιμέρους όρων της εν λόγω σύμβασης. Το εγκεκριμένο πλέον έργο φέρει τον πλήρη και επίσημο τίτλο Μελέτη Αποκατάστασης Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Επάνω Σύμης Δήμου Ιεράπετρας, της Ιεράς Μητρόπολης Ιεραπύτνης και Σητείας.
Η συγκεκριμένη χρηματοδότηση αφορά πρωτίστως την εκπόνηση όλων των εξειδικευμένων και απαραίτητων μελετών που απαιτούνται για τη στερέωση, την αρχιτεκτονική αποκατάσταση και την ευρύτερη ανάδειξη του ιστορικού κτιρίου. Το κύριο οικονομικό βάρος αυτής της πρωτοβουλίας έχουμε αναλάβει να καλύψουμε μέσω της Περιφερειακής Ενότητας Λασιθίου», σημειώνει ο Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου Γιάννης Ανδρουλάκης.
Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι το εγχείρημα έχει ενταχθεί αρμονικά και προγραμματισμένα στο Ετήσιο Πρόγραμμα Δράσης καθώς και στο Τεχνικό Πρόγραμμα του έτους 2026 της Περιφερειακής Ενότητας Λασιθίου. Αποτελεί, ουσιαστικά, υποέργο μιας πολύ ευρύτερης δράσης που σχετίζεται γενικότερα με μελέτες και εκτέλεση έργων σε μονές, ιερούς ναούς, ιστορικά μνημεία και κέντρα πολιτισμού ολόκληρης της περιοχής. Οι διεργασίες ξεκίνησαν ύστερα από επίσημο αίτημα που κατέθεσε η Ιερά Μητρόπολη ήδη από τις 26 Ιουλίου του 2022, ενώ κομβικό βήμα για την τελική προώθησή του αποτέλεσε η επίσημη σύμφωνη γνώμη, που εξέδωσε το Υπουργείο Πολιτισμού (στις 5 Αυγούστου 2026), ανοίγοντας οριστικά τον δρόμο για τις υπογραφές.
Οι υποχρεώσεις των μερών
Ιδιαίτερη και καθοριστική σημασία για την ομαλή εξέλιξη των εργασιών έχει ο απολύτως σαφής διαχωρισμός των ρόλων.
Συγκεκριμένα, η Ιερά Μητρόπολη Ιεραπύτνης και Σητείας αναλαμβάνει θεσμικά τον ρόλο του Κυρίου του Έργου. Ανάμεσα στις βασικές υποχρεώσεις της συγκαταλέγεται η αποκλειστική μέριμνα για την έγκαιρη έκδοση των απαραίτητων αδειών, αλλά και η διευκόλυνση του επιστημονικού δυναμικού κατά τη συγκέντρωση στοιχείων.
Η Περιφέρεια Κρήτης, λειτουργώντας ως φορέας χρηματοδότησης και υλοποίησης, δεσμεύεται ρητά να διαθέσει κατάλληλα καταρτισμένο επιστημονικό προσωπικό που θα διασφαλίσει την άρτια ποιότητα των μελετών. Παράλληλα, το Τμήμα Δομών Περιβάλλοντος ορίζεται ρητώς ως η Διευθύνουσα Υπηρεσία, έχοντας την πλήρη ευθύνη για την τελική ανάθεση και επίβλεψη του έργου.
Τέλος, ο ρόλος του Υπουργείου Πολιτισμού παραμένει κομβικός, καθώς μέσω της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λασιθίου, θα ενεργήσει ως φορέας εποπτείας, εγκρίνοντας τις μελέτες και διασφαλίζοντας ότι ο ναός θα προστατευθεί με τον βέλτιστο επιστημονικά τρόπο.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
