Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, το δημόσιο θα κληθεί να καταβάλει το επόμενο διάστημα αποζημιώσεις που εκτιμώνται μεταξύ 10 και 12 εκατομμυρίων ευρώ για τους ιδιοκτήτες γης, ακινήτων και επικειμένων στο τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος. Όπως αναφέρεται σε ρεπορτάζ της ΑΝΑΤΟΛΗΣ, το ποσό αυτό προκύπτει από τις οριστικές δικαστικές αποφάσεις που επιδικάζουν σημαντικά υψηλότερες αποζημιώσεις από τις αρχικές προσωρινές, αναγνωρίζοντας τις τεράστιες συνέπειες που υφίστανται οι περιουσίες (μείωση αξίας απομενόντων τμημάτων, άρση τεκμηρίου ωφέλειας κ.ά.). Ωστόσο, πίσω από τους αριθμούς κρύβεται μια πραγματικότητα γεμάτη καθυστερήσεις, νομική ανασφάλεια και οικονομική ασφυξία για τους θιγόμενους.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη στο Τμήμα Β του έργου, όπου η υπόθεση για τον οριστικό καθορισμό της αποζημίωσης εκδικάζεται σήμερα, 14 Οκτωβρίου 2025, στο Τριμελές Εφετείο Ανατολικής Κρήτης. Η δικάσιμος έρχεται μετά από μια απίστευτη καθυστέρηση 11 μηνών, η οποία προκλήθηκε επειδή οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες άργησαν μόλις… δέκα ημέρες να ενσωματώσουν διορθώσεις στα κτηματολογικά στοιχεία!
Τι έχει συμβεί;
Με δικαιολογία την εσφαλμένη αποτύπωση ορίου μεμονωμένης ιδιοκτησίας στα κτηματολογικά στοιχεία, η ΜονΕφΑνΚρ 260/13.11.2023 δεν αναγνώρισε κανένα ιδιοκτήτη ως δικαιούχο αποζημίωσης, με αποτέλεσμα η όλη διαδικασία να επαναλαμβάνεται στις 14.10.2025. Η δίκη για τον οριστικό καθορισμό αναβλήθηκε στις 12.11.2024 με αίτημα του ελληνικού Δημοσίου, με την αιτιολογία, ότι δεν είχε προλάβει να ενσωματώσει σε διορθωτικό κτηματολόγιο τις διορθώσεις που διέταξε η ΜονΕφΑνΚρ 260/13.11.2023. Το διορθωτικό κτηματολόγιο εγκρίθηκε στις 22.11.2024, δηλ. δέκα ημέρες μετά την αναβολή της συζήτησης! Αυτό μαρτυρεί πως η καθυστέρηση δέκα ημερών στην ολοκλήρωση οφειλόμενης ενέργειας από τις αρμόδιες υπηρεσίες επέφερε καθυστέρηση ένδεκα μηνών στην πρόοδο της απαλλοτρίωσης και του έργου της.
Χωρίς αναγνώριση των δικαιούχων οι θιγόμενοι ιδιοκτήτες αδυνατούν να εισπράξουν οποιοδήποτε ποσό αποζημίωσης, για να αντικαταστήσουν τα απαλλοτριωθέντα με άλλα και να μετακινήσουν τις δραστηριότητές τους στις νέες θέσεις.
Για πρώτη φορά
Μετά από σχετική διάταξη της ΜονΕφΑνΚρ 260/13.11.2023, θα κριθούν για πρώτη φορά σήμερα τα αιτήματα για ιδιαίτερη αποζημίωση απομενόντων τμημάτων και τα αιτήματα για άρση του τεκμηρίου ωφέλειας, δηλ. ουσιωδών ζητημάτων για τον ορθό προσδιορισμό της οφειλόμενης αποζημίωσης. Για τα θέματα αυτά δεν έχει υπάρξει ακόμη δικαστική απόφαση, δεν έχει καθοριστεί και δεν έχει παρακατατεθεί αποζημίωση, με αποτέλεσμα να καθυστερεί η δυνατότητα αντιμετώπισης από τους ιδιοκτήτες των δαπανών που προκύπτουν ως συνέπεια πολλαπλών και δυσμενέστατων συνεπειών από την απαλλοτρίωση και το έργο της.
Κοντολογίς, εξαιτίας αυτής της ολιγωρίας, κανένας ιδιοκτήτης στο συγκεκριμένο τμήμα δεν έχει αναγνωριστεί ως δικαιούχος, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να εισπράξει ούτε ένα ευρώ για να μεταφέρει την επιχείρησή του ή να αντικαταστήσει τη γη που έχασε. Ταυτόχρονα, το δικαστήριο καλείται για πρώτη φορά να αποφανθεί για κρίσιμα ζητήματα, όπως οι αποζημιώσεις για τα τμήματα που απομένουν και χάνουν την αξία τους, γεγονός που θα καθορίσει το τελικό ύψος της οφειλής.
Η «Οδύσσεια» των αποζημιώσεων
Η εικόνα δεν είναι καλύτερη στα υπόλοιπα τμήματα του έργου. Στο Τμήμα Γ, αν και το δικαστήριο εξέδωσε από τον Ιούλιο την απόφαση για την οριστική αποζημίωση, η οποία είναι σημαντικά αυξημένη, το Δημόσιο δεν έχει ακόμη συντάξει τους πίνακες παρακατάθεσης. Χωρίς αυτούς, οι ιδιοκτήτες δεν μπορούν να εισπράξουν ούτε τη διαφορά, αλλά ούτε και το 30% της αρχικής προσωρινής αποζημίωσης που παρακρατείται!
Στα άλλα τμήματα
Στα Τμήματα Α και Δ, οι οριστικές αποφάσεις έχουν μετατεθεί για το 2026, παρατείνοντας την αγωνία και την αβεβαιότητα.
Πέρα όμως από τις δικαστικές αίθουσες, μια σειρά από «αγκάθια» δηλητηριάζουν την όλη διαδικασία και υποθηκεύουν το μέλλον του έργου. Υπάρχουν και αδικαιολόγητες καθυστερήσεις στη χορήγηση μελετών σύνδεσης σε επιχειρήσεις (πρατήρια καυσίμων κ.λπ.), εμποδίζοντάς τες να ανανεώσουν άδειες και συμβόλαια.
Ακόμα, παρατηρείται πλήρης απουσία πρόβλεψης για συμπληρωματικές απαλλοτριώσεις, αφήνοντας δεκάδες ακίνητα «τυφλά», χωρίς πρόσβαση, γεγονός που οδηγεί σε νέες δίκες και αύξηση του κόστους.
Οι δικαιούχοι που μίλησαν στην εφημερίδα τονίζουν πως υπάρχει «συστηματική παραπληροφόρηση από πλευράς Δημοσίου, το οποίο ισχυρίζεται ότι έχει αποκτήσει την κυριότητα των εκτάσεων, ενώ ο νόμος είναι σαφής και η κυριότητα μεταβιβάζεται μόνο μετά την πλήρη καταβολή της αποζημίωσης». Μάλιστα υποστηρίζουν πως υπάρχει ολιγωρία των αρμόδιων υπηρεσιών στην παροχή πληροφοριών προς τους πολίτες, καθιστώντας σχεδόν αδύνατη την απρόσκοπτη συμμετοχή τους στις δίκες και την είσπραξη των χρημάτων τους.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
