Η λειψυδρία και η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων αποθεμάτων αποτελούν αδιαπραγμάτευτα το μεγαλύτερο και πιο κρίσιμο στοίχημα για την Κρήτη, ειδικά καθώς βρισκόμαστε προ των πυλών μιας νέας, ιδιαίτερα απαιτητικής τουριστικής, αλλά και αρδευτικής περιόδου. Στο επίκεντρο της προσοχής των φορέων και της τοπικής κοινωνίας παραμένει σταθερά το Φράγμα Αποσελέμη, το οποίο αποτελεί το απόλυτο βαρόμετρο για την απρόσκοπτη υδροδότηση ενός τεράστιου τμήματος της ανατολικής Κρήτης. Με την ολοκλήρωση του Φεβρουαρίου, τα επίσημα στοιχεία των μετρήσεων έρχονται να επιβεβαιώσουν τις αρχικές ανησυχίες, αφήνοντας ωστόσο και ένα πολύτιμο, σαφές παράθυρο αισιοδοξίας για τους επόμενους, καθοριστικούς μήνες της άνοιξης.
Ο πρόεδρος του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης (ΟΑΚ), κ. Θεόδωρος Νίνος, μιλώντας στην «ΑΝΑΤΟΛΗ» για τα τρέχοντα δεδομένα, περιγράφει με απόλυτο ρεαλισμό την κατάσταση που επικρατεί στον ταμιευτήρα, αποφεύγοντας κάθε είδους εφησυχασμό. «Η παρούσα κατάσταση δεν μπορεί σε καμία απολύτως περίπτωση να χαρακτηριστεί καλή ή ευχάριστη. Απέχουμε παρασάγγας από αυτό που ορίζουμε ως απόλυτη ασφάλεια», δηλώνει χαρακτηριστικά ο κ. Νίνος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, αυτή τη στιγμή ο συνολικός όγκος νερού που βρίσκεται συγκεντρωμένος μέσα στο Φράγμα Αποσελέμη ανέρχεται μόλις στα 1.800.000 κυβικά μέτρα.
Όπως εξηγεί ο πρόεδρος του ΟΑΚ, για να θεωρηθεί το φράγμα πλήρως υποστηρικτικό και να προσφέρει την απαραίτητη επάρκεια στα διυλιστήρια, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή υδροδότηση των αστικών και τουριστικών περιοχών, η χωρητικότητα στον ταμιευτήρα θα πρέπει απαραιτήτως να ξεπεράσει τα 5.000.000 κυβικά μέτρα νερού. Οι σημερινές διαθέσιμες ποσότητες κρίνονται εξαιρετικά χαμηλές, κάνοντας τον αγώνα δρόμου απέναντι στον χρόνο ιδιαίτερα αγωνιώδη.
Κορεσμός ορεινών εδαφών
Μέσα σε αυτό το γενικότερο κλίμα προβληματισμού, ωστόσο, καταγράφεται μια εξαιρετικά κομβική εξέλιξη, η οποία έχει τη δυναμική να αλλάξει άρδην τα δεδομένα, γεννώντας βάσιμες ελπίδες για ραγδαία βελτίωση της υδατικής εικόνας κατά το επόμενο τρίμηνο. Όπως επισημαίνει με έμφαση ο κ. Νίνος, αναλύοντας τα πλέον πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα του Οργανισμού, οι υπόγειοι υδροφορείς έχουν φτάσει αισίως στο μέγιστο της χωρητικότητάς τους.
«Το πιο ελπιδοφόρο και ενθαρρυντικό στοιχείο, στο οποίο βασίζουμε την αισιοδοξία μας για τη συνέχεια, είναι ότι οι υπόγειοι υδροφορείς στους δύο βασικούς τροφοδότες του έργου, στο Οροπέδιο Λασιθίου και στο Οροπέδιο Καθαρού, έχουν γεμίσει πλήρως. Εφ’ όσον ο υδροφόρος ορίζοντας είναι πλέον κορεσμένος, οποιαδήποτε βροχόπτωση καταγραφεί από εδώ και πέρα στο βουνό, θα μεταφραστεί απευθείας σε επιφανειακή απορροή. Αυτό σημαίνει ότι το νερό θα καταλήξει σχεδόν στο σύνολό του, άμεσα και χωρίς απώλειες, μέσα στον ταμιευτήρα του Αποσελέμη», αναφέρει ο πρόεδρος του ΟΑΚ.
Αυτή ακριβώς η συνθήκη κορεσμού των ορεινών εδαφών θέτει πλέον έναν νέο, άμεσο και απολύτως ρεαλιστικό στόχο για τους επιτελείς του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης, που δεν είναι άλλος από την εισροή ποσοτήτων που θα ανεβάσουν τα συνολικά αποθέματα πάνω από το κρίσιμο όριο των 3.200.000 κυβικών μέτρων.
Η επιστημονική προσέγγιση πίσω από αυτές τις προσδοκίες δεν είναι αυθαίρετη, αλλά βασίζεται σε σύνθετα μαθηματικά μοντέλα πρόγνωσης του καιρού, τα οποία συνδυάζονται διαρκώς με αναλύσεις ιστορικών στατιστικών δεδομένων της ευρύτερης περιοχής.
Δυνατότητες ταχείας πλήρωσης
Άλλωστε, ανατρέχοντας στο πρόσφατο παρελθόν, οι δυνατότητες ταχείας πλήρωσης του συγκεκριμένου ταμιευτήρα είναι αποδεδειγμένες στην πράξη. Σε δύο αντίστοιχες περιπτώσεις κατά τα προηγούμενα χρόνια -με χαρακτηριστικά παραδείγματα το 2023 και το 2025- καταγράφηκαν εντυπωσιακές εισροές της τάξης του ενός εκατομμυρίου κυβικών μέτρων μέσα σε διάστημα μόλις είκοσι τεσσάρων ωρών. Παράλληλα, αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχει σε εξέλιξη ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα προσομοίωσης, οι αρχικές εκτιμήσεις του οποίου για τη φετινή υδρολογική χρονιά έκαναν λόγο για συνολική εισροή που θα μπορούσε να αγγίξει ακόμα και τα επτά εκατομμύρια κυβικά μέτρα.
Η διοίκηση του ΟΑΚ, ωστόσο, επιλέγει συνειδητά να πορευτεί με τον δρόμο της σύνεσης και της προσεκτικής παρατήρησης. «Παρακολουθούμε στενά όλα τα βροχομετρικά στοιχεία, τα οποία πράγματι μας επιβεβαιώνουν ότι η φετινή χρονιά κινείται σε πολύ καλύτερα επίπεδα σε σχέση με τα προηγούμενα, ξηρά έτη. Παρ’ όλα αυτά, ως Οργανισμός διατηρούμε τις επιφυλάξεις μας και κρατάμε μικρό καλάθι όσον αφορά τις υπεραισιόδοξες προβλέψεις των ευρωπαϊκών μοντέλων, μέχρι να δούμε το νερό να μπαίνει πρακτικά στο φράγμα», καταλήγει με νόημα ο κ. Νίνος.
Η κρίσιμη μάχη για την υδατική ασφάλεια της ανατολικής Κρήτης συνεχίζεται σε καθημερινή βάση. Τα βλέμματα όλων των εμπλεκομένων, των αγροτών, αλλά και των επιχειρηματιών του τουρισμού, είναι πλέον στραμμένα στις επόμενες ανοιξιάτικες βροχές, προσδοκώντας ότι οι πλήρως κορεσμένοι υδροφορείς των λασιθιώτικων βουνών θα λειτουργήσουν ως ο πολυτιμότερος σύμμαχος για να ξεδιψάσει, επιτέλους, το Φράγμα Αποσελέμη.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
