Στην Ολομέλεια της Βουλής τοποθετήθηκε η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Σπυριδάκη, κατά τη συζήτηση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την κύρωση του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, ασκώντας συνολική κριτική στον τρόπο με τον οποίο η Κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει ως μεταρρύθμιση μια κωδικοποίηση που, όπως τόνισε, δεν λύνει τα πραγματικά προβλήματα του χωρικού σχεδιασμού αλλά έρχεται να κωδικοποιήσει την υφιστάμενη ανασφάλεια και τα αδιέξοδα.
Ξεκινώντας την ομιλία της, η κα Σπυριδάκη ξεκαθάρισε ότι το ζήτημα δεν είναι αν η χώρα χρειάζεται κωδικοποίηση της νομοθεσίας, αλλά αν η συγκεκριμένη πρωτοβουλία έρχεται τη σωστή στιγμή και με τη σωστή σειρά.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε:
«Δεν συζητάμε εδώ αν η χώρα χρειάζεται κωδικοποίηση. Συζητάμε αν χρειάζεται αυτήν την κωδικοποίηση αυτήν τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή με αυτόν τον τρόπο με τον οποίο έρχεται και όταν στον χρόνο που μιλάμε υπάρχουν ανοιχτά πολλά πεδία στο θέμα της χωροταξίας».
Συνεχίζοντας, υπογράμμισε ότι οι πολίτες, οι μηχανικοί και οι επαγγελματίες δεν ζητούν νέους τόμους νομοθεσίας αλλά σαφείς κανόνες και λειτουργικές υπηρεσίες.
Όπως σημείωσε:
«Ο νέος δεν ζητάει κωδικοποίηση, ζητάει να ξέρει αν θα μπορεί να χτίσει. Ο μηχανικός ζητάει όταν θα πάει να δώσει μια άδεια πολεοδομική αν θα βρει εμπόδιο από την Αρχαιολογία, από τη Δασική Υπηρεσία, από το Κτηματολόγιο, τόσο λόγω της πολυνομίας όσο και λόγω της έλλειψης προσωπικού».
Η Βουλευτής του ΠΑΣΟΚ ξεκαθάρισε ότι η Κυβέρνηση δεν κωδικοποιεί ένα σταθερό πλαίσιο, αλλά ένα πεδίο που βρίσκεται ακόμη σε διαρκή μεταβολή.
Όπως ανέφερε:
«Δεν κωδικοποιείτε τη λύση, κωδικοποιείτε το αδιέξοδο. Δεν κωδικοποιείτε την ασφάλεια δικαίου, κωδικοποιείτε την ανασφάλεια δικαίου που εσείς οι ίδιοι έχετε δημιουργήσει. Η ανασφάλεια δικαίου δεν θεραπεύεται με αρίθμηση άρθρων, δεν θεραπεύεται με τετρακόσια εβδομήντα επτά άρθρα, δεν θεραπεύεται με έναν νέο τόμο. Θεραπεύεται με πολιτικές αποφάσεις, με σαφείς κανόνες, με σταθερότητα, με σεβασμό στον πολίτη».
Στο σημείο αυτό έθεσε το βασικό πολιτικό ερώτημα προς την Κυβέρνηση:
«Γιατί με λάθος σειρά; Γιατί τώρα; Γιατί αυτή η βιασύνη; Τι θα πείραζε να ολοκληρωθούν τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια; Τι θα πείραζε να ολοκληρωθούν τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια; Τι θα πείραζε να γνωρίζουμε τι θα γίνει με το Ειδικό Χωροταξικό του Τουρισμού;Τι θα πείραζε να γνωρίζουμε ποιο είναι το αποτέλεσμα που θα δώσει το χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ; Τι θα πείραζε ολοκληρωθούν τα προεδρικά διατάγματα για τις περιοχές Natura; Τι θα πείραζε να δούμε πώς θα διαμορφωθούν οι οικισμοί όπως εσείς τους θέλετε; Τι θα πείραζε να ολοκληρωθεί αυτό το τεράστιο πλέγμα σχεδιασμού που σήμερα είναι ακόμα σε εξέλιξη; Γιατί η πραγματικότητα είναι απλή. Σε λίγους μήνες θα έρθουν νέες ρυθμίσεις, νέα σχέδια, νέες τροποποιήσεις. Άρα θα έχουμε τροποποιήσεις επί των τροποποιήσεων, δηλαδή ακριβώς αυτό που υποτίθεται ότι θέλετε να θεραπεύσετε.».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις επιπτώσεις που έχουν οι κυβερνητικές επιλογές στην καθημερινότητα των πολιτών του Λασιθίου.
Φέρνοντας ως παράδειγμα την περιοχή του Σισίου, περιέγραψε την κατάσταση στην εκτός σχεδίου δόμηση:
«Στο Λασίθι, δεκάδες ιδιοκτήτες, όπως για παράδειγμα στο Σίσι, βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε ένα καθεστώς διοικητικής ομηρίας. Άνθρωποι που ακολούθησαν τις διαδικασίες, πλήρωσαν φόρους, πλήρωσαν μηχανικούς, έκαναν μελέτες και επένδυσαν στις περιουσίες τους βλέπουν ξαφνικά το ίδιο το κράτος να αμφισβητεί όσα το ίδιο έλεγε επί δεκαετίες».
Και συνέχισε με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο:
«Δεν μπορεί το κράτος να εισπράττει ΕΝΦΙΑ από ένα ακίνητο ως οικοδομήσιμο και την ίδια στιγμή να το επιστρέφει στον πολίτη ως μη αξιοποιήσιμο ακίνητο. Δεν μπορεί το κράτος να φορολογεί μια αξία την οποία το ίδιο καταργεί. Δεν μπορεί το κράτος να λειτουργεί ως αναξιόπιστος συναλλασσόμενος».
Ξεχωριστό μέρος της ομιλίας της αφιερώθηκε στο Προεδρικό Διάταγμα για τους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, ένα ζήτημα που, όπως υπογράμμισε, αφορά άμεσα το μέλλον της ελληνικής υπαίθρου.
Όπως ανέφερε:
«Δεν μιλάμε για μία απλή τεχνική πολεοδομική ρύθμιση. Μιλάμε για το μέλλον της ελληνικής υπαίθρου. Πραγματικά δυσκολεύομαι να καταλάβω γιατί τη στιγμή που η χώρα μας αναπτύσσεται η Κυβέρνηση επιλέγει να έχει ως καθοριστικό σημείο αναφοράς το 1983. Σαν να σταμάτησε ο χρόνος εκεί. Σαν να μην αναπτύχθηκαν κοινότητες, σπίτια, επιχειρήσεις. Σαν να μην εγκαταστάθηκαν άνθρωποι».
Με αυτούσια αναφορά στο Λασίθι, υπογράμμισε:
«Στο Λασίθι υπάρχουν παραδείγματα οικισμών που σβήνουν από τον χάρτη, που έχουν κατοίκους, που έχουν παραγωγική δραστηριότητα. Και αναρωτιέμαι τι θα πούμε σε αυτούς τους κατοίκους που ζουν εκεί. Ότι ό,τι επένδυσαν και ό,τι δημιούργησαν δεκαετίες αυτήν τη στιγμή δεν υπάρχει γιατί η Κυβέρνηση βλέπει το 1983 και όχι το 2026;».
Και προειδοποίησε για τις δημογραφικές συνέπειες αυτής της πολιτικής:
«Αν συνεχίσουμε έτσι, δεν θα χρειαστεί να μιλάμε σε λίγο καιρό για δημογραφική συρρίκνωση των χωριών μας. Θα την έχετε επιτύχει με τις πολιτικές σας. Θα την έχετε προκαλέσει μόνοι σας».
Εκτενή ήταν η αναφορά της και στα ζητήματα των δασικών χαρτών και του Κτηματολογίου στο Λασίθι.
Όπως χαρακτηριστικά τόνισε:
«Η κατάσταση στο Λασίθι είναι εξοργιστική. Χιλιάδες πολίτες βλέπουν περιουσίες που καλλιεργούσαν επί χρόνια να είναι ξαφνικά δασικές ή δημόσιες, παραγνωρίζοντας όποια ιδιαιτερότητα ιδιοκτησιακού καθεστώτος διακατέχει την Κρήτη».
Και πρόσθεσε:
«Έχουμε δεκατέσσερις χιλιάδες εκκρεμότητες, αντιρρήσεις και πρόδηλα σφάλματα, κύριε Υπουργέ, με μία επιτροπή. Και τι κάνετε; Φέρνετε τροπολογία για τα Χανιά με τη δικαιολογία για να μην πάθουν ό,τι έπαθε το Λασίθι και δεν την φέρνετε στο Λασίθι. Σας το λέω σήμερα από το Βήμα της Βουλής: να φέρετε αντίστοιχη τροπολογία και για το Λασίθι».
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην κατάρρευση των Υπηρεσιών Δόμησης και στην υποστελέχωση που παρατηρείται σε ολόκληρη τη χώρα, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη Σητεία.
Όπως ανέφερε:
«Στη Σητεία εκκρεμούν τριακόσιες οικοδομικές άδειες. Τριακόσιες οικογένειες, τριακόσιες επιχειρήσεις, τριακόσιοι επαγγελματίες μηχανικοί μένουν εγκλωβισμένοι».
Και εξήγησε γιατί συμβαίνει αυτό:
«Οι ΥΔΟΜ δεν ξέρουν αν εφαρμόζουν αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας ή νόμους και ταυτόχρονα είναι υποστελεχωμένες. Αυτή είναι η απόλυτη παραδοχή της αποτυχίας. Από τη μία ένα κράτος που κωδικοποιεί και από την άλλη υπηρεσίες που δεν έχουν το προσωπικό και την επάρκεια να εφαρμόσουν αυτά που κωδικοποιούνται».
Ιδιαίτερα εκτενής ήταν και η παρέμβασή της για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, ένα θέμα που συνδέεται άμεσα με την ιδιότητά της ως Τομεάρχη Τουρισμού του ΠΑΣΟΚ.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε:
«Το Ειδικό Χωροταξικό του Τουρισμού είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η Κυβέρνηση αντιλαμβάνεται τον χωρικό σχεδιασμό. Όχι ως προϊόν ουσιαστικού διαλόγου, όχι ως αποτέλεσμα κοινωνικής συναίνεσης, αλλά σαν μια τυπική διαδικασία πίσω από κλειστές πόρτες».
Και συνέχισε:
«Σπάνια έχω δει τόσες διαφορετικές φωνές να συμφωνούν. ΠΟΞ, ΣΕΤΕ, ΣΕΤΚΕ, Τοπική Αυτοδιοίκηση, επιστημονικοί φορείς, περιβαλλοντικές οργανώσεις και επαγγελματικοί φορείς διαφωνούν σε πολλά. Καταφέρατε όμως να συμφωνήσουν σε ένα: ότι το Ειδικό Χωροταξικό του Τουρισμού πάσχει σε βασικές παραδοχές».
Αναφερόμενη στην ουσία της κριτικής της, τόνισε:
«Επιχειρείτε να φτιάξετε ένα χωροταξικό χωρίς προηγουμένως να έχετε φτιάξει ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική για τον τουρισμό».
Ενώ επέμεινε ιδιαίτερα στην ανάγκη διαφοροποιημένης προσέγγισης ανά περιοχή:
«Η Ελλάδα δεν είναι ένας ενιαίος, ομογενής τουριστικός χώρος. Δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε το ίδιο ένα νησί και έναν ώριμο τουριστικό προορισμό με μια ορεινή περιοχή ή μια περιοχή που προσπαθεί να μπει στον χάρτη. Και όμως αυτό κάνει το σχέδιό σας».
Κλείνοντας την ομιλία της, η Κατερίνα Σπυριδάκη υπογράμμισε ότι η χώρα δεν έχει ανάγκη από ακόμη μία τυπική κωδικοποίηση αλλά από ένα πραγματικό χωρικό και αναπτυξιακό σχέδιο που θα αποκαθιστά την εμπιστοσύνη των πολιτών και θα δίνει σταθερούς κανόνες στην περιφέρεια, στους επαγγελματίες και στις τοπικές κοινωνίες.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε:
«Η χώρα πράγματι χρειάζεται κωδικοποίηση. Χρειάζεται όμως πάνω απ’ όλα σχέδιο και σταθερούς κανόνες. Χρειάζεται σχεδιασμό που να δίνει απαντήσεις και όχι να δημιουργεί νέα ερωτήματα, να δυναμώνει την περιφέρεια και όχι να την αποδυναμώνει, να στηρίζει τις τοπικές κοινωνίες και τους μικρομεσαίους. Έχει ανάγκη από ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο, χωρικό και αναπτυξιακό».
