Μετά τα διατροφικά σκάνδαλα με τα βοοειδή που είχαν συγκλονίσει την Ευρώπη, τα τελευταία χρόνια πληθαίνουν συνεχώς τα περιστατικά σε όλες τις χώρες της γηραιάς ηπείρου που αναδεικνύουν τα προβλήματα που ανακύπτουν στην τροφική αλυσίδα, εξαιτίας της απουσίας ολοκληρωμένου συστήματος ελέγχων.
Το γεγονός αυτό οδηγεί πλέον σε φαινόμενα που προκαλούν έντονη ανησυχία στην κοινωνία και εξαπλώνονται σε πολλές χώρες. Τελευταίο παράδειγμα το φετινό καλοκαίρι η μόλυνση των αυγών στην Ευρώπη με το fipronil που απέδειξε πως οι πολίτες είναι ουσιαστικά απροστάτευτοι απέναντι σε αυθαιρεσίες εταιρειών. Το γεγονός ότι βρέθηκαν αυγά ή προϊόντα τους σε 22 χώρες της Ε.Ε., απέδειξε πως δεν υπήρχε ο κατάλληλος συντονισμός και συνεργασία.
Εξειδικευμένα στελέχη
«Είναι αλήθεια πως ο κόσμος ανησυχεί όταν εμφανίζονται τέτοια φαινόμενα. Για να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά χρειαζόμαστε αυστηρούς και επισταμένους ελέγχους στον τομέα της υγιεινής των τροφίμων. Για να γίνει αυτό απαιτούνται εξειδικευμένοι χώροι και εργαστήρια καθώς και αρκετό και κατάλληλο προσωπικό», επισημαίνει ο Εντεταλμένος Σύμβουλος Δημόσιας Υγείας της Περιφέρειας Κρήτης Μανόλης Κλώντζας.
Όπως ο ίδιος εξηγεί, τα φαινόμενα των διατροφικών σκανδάλων καθιστούν αναγκαία την παρουσία των παραπάνω προβλέψεων σε τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο και μάλιστα υπογραμμίζει πως το προσωπικό που θα εμπλακεί σε μια τέτοια διαδικασία «θα πρέπει να είναι εκπαιδευμένο και να εκπαιδεύεται διαρκώς και σε τακτά χρονικά διαστήματα, διότι το θέμα της υγιεινής των τροφίμων διαφοροποιείται ανά χρονικά διαστήματα. Αυτό προϋποθέτει ελέγχους τόσο στην παρασκευή των τροφών όσο και στην διάθεσή τους από κατάλληλα εργαστήρια που πρέπει να υπάρχουν σε διάφορες περιοχές και να καλύπτουν την χώρα».
Ο κ. Κλώντζας τονίζει πως ειδικά στην χώρα μας και με δεδομένες τις συνθήκες που έχει διαμορφώσει η κρίση, οι άνθρωποι δεν έχουν συχνά την δυνατότητα να είναι επιλεκτικοί και προσεκτικοί στις τροφές που επιλέγουν και να μην λαμβάνουν υπόψη ότι πρέπει να είναι ελεγμένα προσεκτικά. Συνεπώς οι επίσημοι έλεγχοι είναι καθοριστικοί για την δημόσια υγεία.
Πανευρωπαϊκό σχέδιο για αυγά και πουλερικά
Σε μια χρονική συγκυρία όπου σε τοπικό και ελληνικό επίπεδο η κατάσταση που διαμορφώνεται ακολουθεί τις περιγραφές του εντεταλμένου συμβούλου της Περιφέρειας, σε ευρωπαϊκό ξεκινά η θεσμοθέτηση μέτρων που θα πρέπει να εφαρμοστούν τα επόμενα χρόνια και στην Ελλάδα με την ευθύνη της ελληνικής πολιτείας. Όπως ανακοίνωσε η Κομισιόν θα προχωρήσει σ’ «ένα συντονισμένο πανευρωπαϊκό σχέδιο παρακολούθησης για την παρουσία παράνομων ουσιών σε αυγά και κρέας πουλερικών, το οποίο έχει οριστικοποιηθεί για άμεση εφαρμογή».
Στο πλαίσιο αυτό αποφασίστηκε πως απαιτείται συνεργασία και επικοινωνία μεταξύ όλων των χωρών της Ε.Ε. προκειμένου να δοθεί προτεραιότητα σε συντονισμένες προσπάθειες που θα εξασφαλίσουν εμπιστοσύνη και εναρμονισμένη προσέγγιση κατά τη διάρκεια περιστατικών ή κρίσεων.
Τα μέτρα που θα ληφθούν
Καταρχάς, στο πλαίσιο αυτό θα δημιουργηθεί μια γραμμή πληροφόρησης που θα χρησιμοποιείται μέσω των κατάλληλων διαύλων, ιδίως των κοινωνικών μέσων και του Τύπου για να εξασφαλιστεί ότι θα προσεγγίσει το ευρύ κοινό η πληροφορία για προβλήματα στον τομέα αυτό. Στο επίπεδο των ελέγχων θα υπάρξει πρόγραμμα αύξησης των ελέγχων ώστε να καθίσταται δυνατή η έγκαιρη ανίχνευση πιθανής χρήσης παράνομων ουσιών ή κατάχρησης ουσιών όπως συνέβη με το fipronil.
Ακόμα, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν τους υπεύθυνους επιχειρήσεων τροφίμων και την οργάνωση υποκαταστημάτων που εκπροσωπούν αυτούς τους υπεύθυνους επιχειρήσεων τροφίμων στη χώρα τους να εφαρμόσουν ή να βελτιώσουν τα υπάρχοντα προγράμματα αυτοελέγχου σε τομεακό επίπεδο.
Επίσης, θα εξεταστεί το ενδεχόμενο της δημιουργίας δικτύου με ένα ενιαίο σημείο επαφής σε κάθε κράτος μέλος. Το νέο δίκτυο θα έχει άμεση επαφή με κάποιους μηχανισμούς που ήδη λειτουργούν και συγκεκριμένα με το σύστημα ταχείας ειδοποίησης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές (RASFF) και με τα συστήματα διαχείρισης και συνεργασίας (AAC), προκειμένου να ενισχυθεί περαιτέρω η αποτελεσματική και ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών.
Τέλος, η Ε.Ε. σκοπεύει να δημιουργήσει σε κάθε κράτος ένα «υπεύθυνο για την ασφάλεια των τροφίμων» που θα λειτουργεί ως έμπειρος και αξιόπιστος υπεύθυνος επαφής σε σχέση με θέματα ασφάλειας τροφίμων και ζωοτροφών.
Τέλος, οι υπολογιστές και τα σύγχρονα προγράμματα πληροφορικής θα ενταχθούν στην προσπάθεια αυτή, με τις διαδικασίες και τις τεχνικές λύσεις να συζητούνται περαιτέρω στην διάσκεψη που διοργανώνει η εσθονική προεδρία για τα συστήματα πληροφορικής και τις ψηφιακές λύσεις στον τομέα της υγείας των τροφίμων και των φυτών με τίτλο «ηλεκτρονικοί επίσημοι έλεγχοι των τροφίμων και των φυτικών προϊόντων», που θα γίνει στις Βρυξέλλες στις 26 Οκτωβρίου 2017.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
