Τις έντονες αντιδράσεις και τη δίκαιη διαμαρτυρία των αγροτών μετέφερε στη Βουλή η Βουλευτής Λασιθίου ΠΑΣΟΚ, κα Κατερίνα Σπυριδάκη, με Ερώτηση προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Κωνσταντίνο Τσιάρα, αναφορικά με τις επιστροφές των ενισχύσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ για το έτος του 2022. Την εν λόγω Κοινοβουλευτική Πρωτοβουλία συνυπογράφει και η Βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας και συνυπεύθυνη Τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κα Χριστίνα Σταρακά.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης:
Το πρόβλημα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τις καταβολές των ενισχύσεων έχει προκύψει εδώ και καιρό και έχει τραβήξει την προσοχή τόσο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσο και του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προχωρήσει σε λεπτομερείς ελέγχους των διαδικασιών που ακολουθούνται στη χώρα μας για τη διαχείριση των αγροτικών ενισχύσεων. Σε προηγούμενες περιπτώσεις, οι ελεγκτές της Ε.Ε. είχαν επισημάνει κακοδιαχείριση και ελλείψεις στην ορθή εφαρμογή των κοινοτικών κανονισμών. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να απαιτηθούν από το ελληνικό κράτος η επιστροφή σημαντικών ποσών που είχαν δοθεί στους παραγωγούς ως αχρεωστήτως καταβληθείσες ενισχύσεις.
Μάλιστα, το Ελεγκτικό Συνέδριο είχε καταδείξει την ανεπαρκή οργάνωση και έλεγχο του ΟΠΕΚΕΠΕ, με το συμπέρασμα ότι η λειτουργία του Οργανισμού δεν εξασφαλίζει την αξιοπιστία των διαδικασιών καταβολής των ενισχύσεων. Η τοποθέτηση του ΟΠΕΚΕΠΕ υπό Ευρωπαϊκή Εποπτεία ήταν ένα μέτρο που ελήφθη προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή διαχείριση των κοινοτικών κονδυλίων και να αποφευχθούν περαιτέρω δημοσιονομικές επιπτώσεις για τη χώρα.
Σύμφωνα με πρόσφατες πληροφορίες που βγήκαν στο φως της δημοσιότητας, ο ΟΠΕΚΕΠΕ ζητάει από 196.083 αγρότες να επιστρέψουν το συνολικό ποσό των 50.755.440 εκατ. ευρώ λόγω αχρεωστήτως καταβληθεισών ενισχύσεων, ενώ ο αρχικός υπολογισμός στην Έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου ήταν στα 63.035.249 ευρώ. Ο Οργανισμός επικαλείται “εκ παραδρομής σφάλμα” που προέκυψε από διασταυρωτικό έλεγχο δικαιωμάτων του 2021 αντί για το 2022. Ωστόσο, υπάρχουν ισχυρισμοί ότι αυτή η λανθασμένη πληρωμή δεν ήταν αποτέλεσμα τυχαίου λάθους, αλλά συνειδητή επιλογή που υιοθετήθηκε για να καλυφθούν οι αδυναμίες του τεχνικού συμβούλου που είχε αναλάβει την τεχνική υποστήριξη του Οργανισμού.
Η ανακοίνωση του ΟΠΕΚΕΠΕ, που διανεμήθηκε από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, υποστηρίζει πως το ζήτημα έχει εντοπιστεί και ότι τα ποσά θα συμψηφιστούν με μελλοντικές πληρωμές. Αυτό, όμως, θα προκαλέσει πρόβλημα και σε όλους όσοι είχαν μπει σε προγράμματα πχ. των νέων αγροτών και άλλα, καθώς όλα αυτά βασίζονται στη δήλωση του ΟΣΔΕ. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο χειρίζεται το όλο θέμα η ηγεσία του Υπουργείου εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη διαφάνεια και την ικανότητά της να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τα κοινοτικά κονδύλια.
Η αδυναμία του ΟΠΕΚΕΠΕ να διαχειριστεί ορθά τις κοινοτικές ενισχύσεις έχει ως αποτέλεσμα σημαντικές απώλειες για τους αγρότες και την αγροτική οικονομία συνολικά. Το γεγονός ότι χρειάστηκε να γίνουν διασταυρωτικοί έλεγχοι εκ των υστέρων για να εντοπιστούν τα λάθη, αποδεικνύει την επιπολαιότητα και τις σοβαρές δυσλειτουργίες στη λειτουργία του Οργανισμού. Η συνεχιζόμενη αυτή κατάσταση πλήττει την αξιοπιστία του ΟΠΕΚΕΠΕ, ενώ φανερώνει την παντελή έλλειψη σοβαρού σχεδιασμού από την πλευρά της κυβέρνησης για την ορθή διαχείριση των κοινοτικών πόρων.
Το ζήτημα αυτό δεν αφορά μόνο τη σωστή κατανομή των κοινοτικών ενισχύσεων, αλλά και τη συνολική εικόνα της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι αγρότες, που βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξανόμενες προκλήσεις, χρειάζονται τη στήριξη και τη διασφάλιση μιας ορθής και διαφανούς διαχείρισης των ενισχύσεων που δικαιούνται.
Για άλλη μια φορά, πλήττεται ο πρωτογενής μας τομέας και οι αγρότες, που ήδη βρίσκονται σε δεινή θέση. Οι παραγωγοί έχουν αντιμετωπίσει την ενεργειακή κρίση, τον πληθωρισμό, την αύξηση του κόστους παραγωγής, καθώς και τη μείωση των ενισχύσεων μέσω της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Σε όλα αυτά έρχεται να προστεθεί και η κλιματική κρίση, η οποία έχει επιφέρει σημαντικές καταστροφές στις καλλιέργειες, καθιστώντας ακόμα πιο δύσκολη την επιβίωσή τους. Τώρα, με τις πρόσφατες εξελίξεις και την απαίτηση για επιστροφή των 50 εκατ. ευρώ, και μάλιστα με εφάπαξ καταβολή ως αχρεωστήτως καταβληθέντα και με πλήρη απουσία της βασικής κοινωνικής ευαισθησίας, οι αγρότες βρίσκονται μπροστά σε ένα ακόμη σοβαρό πλήγμα, θέτοντας σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα και τη διατροφική ασφάλεια της χώρας.
Σε πρόσφατη δήλωση του Προέδρου της Ένωσης Σητείας αποτυπώνεται η δίκαιη αναστάτωση και αγανάκτηση που έχει προκληθεί στον αγροτικό κόσμο του Λασιθίου, όπου ο ίδιος εξηγεί πως αφενός δεν υπάρχουν τα χρήματα έπειτα από τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, αλλά τα ζητάει από τους παραγωγούς, των οποίων η επιδότηση συνεχώς μειώνεται και το εισόδημά τους πλήττεται όλο και περισσότερο από τα καιρικά φαινόμενα, τη λειψυδρία, την απουσία αποζημιώσεων για ζημίες στην παραγωγή, τις αυξημένες εισφορές στον ΕΛΓΑ και το υψηλό κόστος παραγωγής. Σε αυτά θα πρέπει να προστεθούν το άλυτο και άδικο καθεστώς των κόκκινων δανείων που κρατάει τους αγρότες μας εγκλωβισμένους και τις εξαγγελίες του Πρωθυπουργού για το επενδυτικό πρόγραμμα των 600 εκατ. ευρώ για την μαζική επέκταση των θερμοκηπίων στη χώρα, αποκλείοντας τους Λασιθιώτες παραγωγούς των 28.000 στρεμμάτων κηπευτικών προϊόντων. Επιπλέον, σύμφωνα και με μαρτυρίες αγροτών του Νομού υπάρχει τεχνικό σφάλμα με την ιστοσελίδα στην οποία μπορούν να ενημερωθούν για τα ποσά τα οποία έχουν χρεωθεί, με αποτέλεσμα στην πλειοψηφία τους οι αγρότες να μην ξέρουν τι οφείλουν να επιστρέψουν.
Δεδομένων όλων των παραπάνω,
Ερωτάσθε κ. Υπουργέ,
- Ποια είναι τα συγκεκριμένα βήματα που θα λάβετε για να αντιμετωπιστούν τα σοβαρά διοικητικά λάθη και αστοχίες που οδήγησαν σε αυτή την απαίτηση επιστροφής των 63 εκατ. ευρώ από την Ε.Ε.;
- Τι μέτρα σκοπεύετε να εφαρμόσετε για να διασφαλίσετε ότι δεν θα υπάρξουν στο μέλλον ανάλογες αβλεψίες, οι οποίες πλήττουν τους αγρότες και δημιουργούν αδικαιολόγητα έξοδα για το ελληνικό κράτος;
- Είναι αλήθεια ότι η λανθασμένη πληρωμή δεν οφείλεται σε “εκ παραδρομής σφάλμα” αλλά σε συνειδητή επιλογή για να καλυφθούν οι αδυναμίες του τεχνικού συμβούλου που υποστηρίζει τον ΟΠΕΚΕΠΕ; Αν ναι, ποια είναι η ευθύνη της ηγεσίας του Υπουργείου σε αυτή την υπόθεση;
- Πώς προτίθεστε να διασφαλίσετε την ορθή και διαφανή διαχείριση των ενισχύσεων, αλλά και την προστασία των αγροτικών συμφερόντων;
