Του Ι. Σπυριδάκη
ΝΕΑ αρνητική εξέλιξη είχαμε όσον αφορά την σχεδιαζόμενη εγκατάσταση Βιομηχανικών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας – ΒΑΠΕ (βιομηχανικού τύπου αιολικά πάρκα) σε προστατευόμενες περιοχές NATURA 2000 ιδιαιτέρου φυσικού κάλους του Νομού Λασιθίου. To υπουργείο ενέργειας ΥΠΕΝ ανήρτησε προς διαβούλευση στις 5 Μαΐου 2026 την ΜΠΕ της ΤΕΡΝΑ για την εγκατάσταση γιγάντιων ανεμογεννητριών ΒΑΠΕ ύψους 180μ στις κορυφές, Αφέντη- Παπούρα ισχύος 30 MW , Κλήρο – Καψά ισχύος 18 MW. Στις 20 Μαΐου 2026 ανήρτησε προς διαβούλευση το ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ το οποίο προβλέπει απαγόρευση ΑΠΕ σε υψόμετρα πάνω από 1200μ και σε περιοχές Νatura 2000, φροντίζοντας όμως να εξαιρεθούν όλα τα έργα που ως τώρα είχαν προλάβει να αδειοδοτηθούν!! Τι σημαίνει αυτό; Να μπορούν να εγκατασταθούν τα αιολικά της Θρυπτής και όχι μόνο που υπερβαίνουν και τα 1300 μ . ΝΤΡΟΠΗ! Σε όλες τις χώρες της Ευρώπης όχι μόνο δεν αδειοδοτούν τέτοιες καταστροφικές εγκαταστάσεις εντός προστατευόμενων περιοχών ,αλλά επιβάλουν κιόλας αποστάσεις άνω των 20 χλμ από αυτές!!!
Η ευρύτερη περιοχή της Θρυπτής ανήκει και αυτή στις προστατευόμενες περιοχές NATURA 2000 που αποτελεί ένα Ευρωπαϊκό οικολογικό Δίκτυο περιοχών, οι οποίες φιλοξενούν φυσικούς τύπους οικοτόπων και οικοτόπους ειδών που είναι σημαντικοί σε ευρωπαϊκό – παγκόσμιο επίπεδο. Η Θρυπτή είναι ενταγμένη επίσης στο παγκόσμιο δίκτυο των πολύ σημαντικων περιοχών για τα πουλιά IBA important bird areas.
Κύρια χαρακτηριστικά της οροσειράς είναι οι γκρεμοί, τα χάσματα, οι σάρες και τα φαράγγια.
Το φαράγγι του Χα συγκαταλέγεται στα εντυπωσιακότερα της Ευρώπης . Το φαράγγι του Μέσωνα στην σκιά του Κλήρου που διαπερνά αρχαιολογικούς χώρους . Κοντά στην κορυφή Αφέντης υπάρχουν δολομίτες, ενώ στην υπόλοιπη περιοχή κυριαρχούν ασβεστόλιθοι, ενώ το πευκοδάσος που εντοπίζεται στην περιοχή είναι ένα από τα λίγα εναπομείναντα στην Κρήτη.
Οι σχεδιαζόμενες εγκαταστάσεις ανεμογεννητριών συνιστούν οικολογικό έγκλημα για τον ορεινό όγκο της Θρυπτής με αποτέλεσμα να επίκειται μη αναστρέψιμη περιβαλλοντική καταστροφή . Το έργο προβλέπει διάνοιξη μεγάλων δρόμων πρόσβασης προς τις κορυφές και τις βουνοπλαγιές, μεγάλες εκσκαφές για την θεμελίωση των ανεμογεννητριών (βάσεις από μπετόν 350τμ) και των πυλώνων μεταφοράς του ρεύματος.
Συνέπεια αυτών, η αλλοίωση του ορεινού ανάγλυφου της οροσειράς . Η οροσειρά της Θρυπτής έχει μεγάλο υδρογεωλογικό ενδιαφέρον αφού στις μελέτες που έχουν γίνει παρουσιάζεται η κύρια δεξαμενή νερού που παροχετεύει νερό σε Μαλάυρα και σε όλες τις πηγές που περιβάλλουν την οροσειρά . Η πλούσια βιοποικιλότητα, αποτελούμενη από σπάνια ενδημική χλωρίδα θα κινδυνεύσει να εξαφανισθεί και θα υποβαθμισθούν βιότοποι, ενώ είναι υπαρκτός ο κίνδυνος να θανατωθεί να εκτοπιστεί η προστατευόμενη ορνιθοπανίδα της περιοχής ( όρνια, γυπαετοί, χρυσαετοί).
Η ποιότητα και η σπουδαιότητα της περιοχής συνίσταται στην ποικιλία από καλά διατηρημένα οικοσυστήματα σε μια σχετικά μικρή έκταση, που δεν έχει εύκολη πρόσβαση. Οι πληθυσμοί των θηλαστικών στην περιοχή είναι σε εξαιρετική κατάσταση λόγω της γεωμο-ρφολογίας της περιοχής, που προσφέρει άφθονα καταφύγια.
Η χλωρίδα της περιοχής είναι πλούσια σε κοινά και ενδημικά είδη τα οποία παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στη Θρυπτή έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 62 είδη ενδημικών φυτών της Κρήτης, ενώ η καμπανούλα της Ιεράπετρας (Campanula hierapetrae), ένα ενδημικό αμάραντο το ελίχρυσο (Helichrysum doerfleri) και η επίσης ενδημική μινουάρτια (Minuartia wettsteinii) είναι είδη που βρίσκονται μόνο στη Θρυπτή.
Το αγκάθι Eryngium amorginum φυτρώνει μόνο στο νησί της Αμοργού και το όρος Θρυπτή. Η οροσειρά φιλοξενεί βιότοπο με το ενδημικό προστατευόμενο είδος της αμπελιτσιάς (zelkova) . Ακόμη, στην περιοχή διακρίνονται σπάνια και προστατευόμενα είδη χλωρίδας, όπως το ασιατικό κυδωνίαστρο (Cotoneaster nummularius), η ενδημική μαργαρίτα (Anthemis abrotanifolia) και η βραχόφιλη τουλίπα (Tulipa saxatilis), αλλά και οι ορχιδέες Barlia robertiana, Ophrys sphegodes subsp. cretensis, Orchis anatolica subsp. sitiaca, Ophrys sitiaca, Ophrys sphegodes subsp. cretensis και Ophrys basilissa, καθώς και το Limodorum abortivum.
Στην περιοχή υπάρχει πευκοδάσος (Pinus brutia) με πολύ παλιά δέντρα, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου όμως κάηκε πριν από αρκετά χρόνια. Η πανίδα της περιοχής είναι πλούσια σε ενδημικά ασπόνδυλα, όπως το σαλιγκάρι Albinaria sturanyi, το οποίο είναι και τοπικό ενδημικό. Η ερπετοπανίδα περιλαμβάνει δύο προστατευόμενα αμφίβια, τον κρητικό δενδροβάτραχο (Hyla arborea kretensis) και τον πράσινο φρύνο (Bufotes viridis), που αφθονούν στις πλαγιές της Θρυπτής.
Οι νυχτερίδες Myotis myotis φωλιάζουν σε πολλά σπήλαια του βουνού.
Ο κρητικός αγκαθοποντικός (Acomys cahirinusminous) και ο κρητικός δασοποντικός (Apodemus sylvaticus creticus) φωλιάζουν επίσης στις νότιες πλαγιές της Θρυπτής.
Στην περιοχή του Καβουσίου στην βάση της κορυφής Καψά βρίσκεται ο σημαντικός αρχαιολογικός χώρος του Αζοριά που κατοικούνταν από την νεολιθική εποχή ως τον 5ο αιώνα π.χ. και επίσης οι σημαντικοί υστερομινωικοί αρχαιολογικοί χώροι Κάστρο (πάνω από το φαράγγι Μέσωνα) και Βροντά χαμηλότερα .
Βορειοανατολικά του χωριού Μοναστηράκι, έχουν εντοπιστεί ανακτορικά κτίρια μινωικής εποχής από ανασκαφές που ξεκίνησαν το 1980. Το ανάκτορο υπολογίζεται ότι ήταν τεράστιο, καθώς είχε έκταση περίπου 300 στρέμματα, αλλά ως τώρα έχει αποκαλυφθεί ο πυρήνας του.
Η εγκατάσταση ανεμογεννητριών στην προστατευμένη οροσειρά της Θρυπτής αποκλείει την βιώσιμη ανάπτυξη με δραστηριότητες φιλικές προς το περιβάλλον, όπως ο εναλλακτικός τουρισμός, η ανάπτυξη του ήπιου ορεινού αθλητισμού, η πεζοπορία, η ορειβασία, η παρατήρηση πουλιών κ.α. Αναλύοντας τις θέσεις εγκατάστασης η μια ανεμογεννήτρια χωροθετείτε πάνω η πλησίον στο διάσημο ορειβατικό μονοπάτι που ενώνει τον οικισμό της Θρυπτής με την κορυφή Αφέντης .
Το πλήγμα που θα δεχτεί το τουριστικό μας προϊόν θα είναι πολύ μεγάλο . Η γεωργοκτηνοτροφία της περιοχής καθώς και η μελισσοκομία θα επηρεαστούν αρνητικά.
Η Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας Αναρρίχησης ΕΟΟΑ δημοσίευσε στις 9-4-2025 την αρνητική θέση – διαμαρτυρία για την αδειοδότηση και εγκατάσταση ΑΠΕ στις βουνοκορφές της Ελλάδας ενημερώνοντας για το διακύβευμα τις αρμόδιες αρχές τασσόμενη κατά της σχεδιαζόμενης εγκατάστασης αιολικών πάρκων σε προστατευμένες περιοχές της Ελλάδας περιοχές Νatura 2000, Ramsar, Γεωπάρκα, και ορεινούς όγκους. Αξίζει να υπογραμμιστεί ότι καμία χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν επιτρέπει την εγκατάσταση ΒΑΠΕ σε αυτά τα υψόμετρα!
Η χώρα μας έχει καταγγελθεί στο παρελθόν από την Ευρωπαϊκή Ένωση για παραβάσεις της νομοθεσίας που αφορούν την αδειοδότηση ΒΑΠΕ σε περιοχές Νatura στην Κρήτη (αρθρ 6 παράγραφος 3 της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ για την προστασία των οικοτόπων) .
Δεν μπορεί και δεν πρέπει το νησί μας να μετατραπεί από υψηλής αισθητικής αξίας τοπίο ,σε βιομηχανικό τοπίο για τα κέρδη επιχειρηματικών ομίλων .
Δεν λέει κανείς όχι στις ΑΠΕ με πολύ χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα αρκεί αυτές να χωροθετούνται με εμπεριστατωμένες, ανεξάρτητες περιβαλλοντικές μελέτες, με τη σύμφωνη γνώμη των τοπικών κοινωνιών και κατόπιν διαβούλευσης με αυτές, μακριά από τους ορεινούς όγκους και τις προστατευόμενες περιοχές.
Φωτοβολταϊκά πάνελ στις στέγες όλων των δημόσιων κτιρίων Φ/Β στις στέγες των βιομηχανιών των σπιτιών με επιδότηση από το κράτος είναι ο δρόμος που θα πρέπει να ακολουθηθεί με τα οφέλη τους να διαχέονται κατευθείαν προς το κοινωνικό σύνολο.
Στην κλιματική κρίση δεν απαντάμε με μια μεγαλύτερη οικολογική καταστροφή ! Ας αναλογιστούμε όλοι το αρνητικό ισοζύγιο μεταξύ του πρόσκαιρου μικρού ενεργειακού οφέλους από την εγκατάσταση ανεμογεννητριών και της μόνιμης ανυπολόγιστης περιβαλλοντικής καταστροφής. Το μόνο κίνητρο είναι το μεγάλο οικονομικό όφελος επιχειρηματιών-ομίλων παίρνοντας μεγάλες επιδοτήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση και επωφελούνται της ευνοϊκής νομοθεσίας της πατρίδας μας.
Υπενθυμίζεται ότι η περιοχή της Θρυπτής βρίσκεται στην Ζώνη ειδικής προστασίας του ΣΧΟΑΠ Ιεράπετρας και το δημοτικό συμβούλιο τον Ιούλιο του 2012 είχε πάρει ομόφωνα απόφαση κατά της εγκατάστασης ανεμογεννητριών στην οροσειρά της Θρυπτής και να τις προσβάλει νομικά .
Είναι μεγάλη ευθύνη όλων μας να διαφυλάξουμε τις περιοχές NATURA 2000 προστατεύοντας πάση θυσία την υπεραξία των φυσικών οικοσυστημάτων . Πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων αποδεικνύει ότι είναι εφικτό η χώρα μας να αναπτύξει ΑΠΕ χωρίς να θυσιάσει την βιοποικιλότητα της . Η μελέτη αναφέρει : «Αν δεν αδειοδοτήσουμε νέα αιολικά πάρκα μέσα σε περιοχές του δικτύου Natura 2000 και σε αδιατάρακτα οικοσυστήματα, τότε μπορούμε και πάλι όχι απλώς να επιτύχουμε τους εθνικούς μας στόχους σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά και να τους υπερβούμε κατά 30%. » Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει νέα μελέτη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, επαναφέροντας τη δημόσια συζήτηση στις επιπτώσεις της αθρόας αδειοδότησης ανεμογεννητριών στη βιοποικιλότητα. Η νέα μελέτη αποκτά ιδιαίτερη αξία, καθώς έρχεται τη στιγμή που το υπουργείο Περιβάλλοντος έδωσε σε διαβούλευση το νέο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ, που προβλέπει μεν περιορισμούς, αλλά εξαιρεί ακόμη και τα επενδυτικά σχέδια που έχουν υποβληθεί προς έγκριση χωρίς να έχουν λάβει άδεια. Η σχετική έρευνα υπογράφεται από τον Αποστόλη Στεφανίδη, βιολόγο και ερευνητή στο Εργαστήριο Διατήρησης Βιοποικιλότητας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, και την Κική Κατή, επικεφαλής του ίδιου εργαστηρίου και καθηγήτρια στο Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Και δημοσιεύθηκε πρόσφατα σε επιστημονικό περιοδικό (Biodiversity and Conservation). Πηγή Καθημερινή 25-5-2026 . Καλούμαστε όλοι να συμμετέχουμε στην διαβούλευση που λήγει στις 17 Ιουνίου 2026 εκφράζοντας την διαμαρτυρία μας και να σταθούμε στο πλευρό της τοπικής κοινωνίας . Καλούνται όλοι οι φιλέλληνες αλλοδαποί κάτοικοι της Κρήτης και όπου γης να συμπαρασταθούν για να σώσουμε το νησί μας . Υπενθυμίζεται ότι το περιφερειακό συμβούλιο Κρήτης στις 27-4-2022 στην γνωμοδότηση του για τις ΕΠΜ (ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες) τάχθηκε κατά της ανάπτυξης ΑΠΕ σε περιοχές NATURA 2000 και καλείτε ξανά τώρα να μην ενδώσει στις ορέξεις και να γνωμοδοτήσει αρνητικά για όλες τις μελέτες και να ζητήσει την ανάκληση όλων .
Είναι χρέος μας να παραδώσουμε το προστατευμένο φυσικό μας περιβάλλον αλώβητο στις επόμενες γενιές.
ΑΜΕΣΗ ΑΝΑΚΛΗΣΗ ΤΩΝ ΑΔΕΙΩΝ ΓΙΑ ΒΑΠΕ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ NATURA 2000
ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΟΡΟΣΕΙΡΑ ΤΗΣ ΘΡΥΠΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗ ΠΕΡΙΟΧΗ NATURA 2000
ΤΗΝ ΥΒΡΗ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΦΥΣΗ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ Η ΝΕΜΕΣΙΣ !!!!
Λινκ διαβούλευσης Περιφέρειας Κρήτης για ΘΡΥΠΤΗ https://www.crete.gov.gr/dimosia-diavoulevsi/ λήγει 17-6-2026
Λινκ διαβούλευσης ΥΠΕΝ για ΘΡΥΠΤΗ https://platform.eprm.ypen.gr/#/login (απαιτείτε εγγραφή και σύνδεση με κωδικούς)
Λινκ διαβούλευσης ΥΠΕΝ για το ειδικό χωροταξικό ΑΠΕ λήγει 24-6-2026
https://ypen.gov.gr/diavouleusi/forums/topic/dimosia-diavoyleysi-epi-toy-eidikoy-chorotaxikoy-plaisioy-gia-tis-ananeosimes-piges-energeias-kai-tis-stratigikis-meletis-perivallontikon-epiptoseon-smpe-aytoy/ (απαιτείτε εγγραφή και σύνδεση με κωδικούς)
Σπυριδάκης Γιάννης
Αντιπρόεδρος ΕΟΣ Λασιθίου
Αντιπρόεδρος ΕΟΟΑ
