ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΠΙ ΤΗ ΕΟΡΤΗ
ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
ΚΥΡΙΛΛΟΣ
Ελέω Θεού Μητροπολίτης Ιεραπύτνης και Σητείας
Προς τον Ιερό Κλήρο, τις Μοναχικές Αδελφότητες
και τον ευσεβή λαό της Θεοσώστου
Ιεράς Μητροπόλεως Ιεραπύτνης και Σητείας.
«Τη ενδόξω Κοιμήσει σου, ουρανοί επαγάλλονται, και αγγέλων γέγηθε τα στρατεύματα· πάσα η γη δε ευφραίνεται…» (από τους Αίνους της εορτής της Κοιμήσεως Θεοτόκου).
Αγαπητοί μου αδελφοί,
Mας αξίωσε και φέτος ο Τριαδικός Θεός να ζήσουμε το «Πάσχα του καλοκαιριού» και να συνεορτάζουμε σήμερα τη μεγάλη εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και της μεταστάσεώς της στα επουράνια σκηνώματα. Όλη η κτίση αγάλλεται και χαίρει, διότι «νενίκηνται της φύσεως οι όροι». Στην Παναγία μας, που «τάφος και νέκρωσις ουκ εκράτησεν», δεν έχουμε θάνατο, όπως τον γεύθηκαν όλες οι γενεές των ανθρώπων. Αυτό μαρτυρεί και ο κενός ταφός της στη Γεθσημανή. Μετέστη στην όντως ζωή, δηλαδή και ανέστη και εκρίθη και εδοξάσθη πριν τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου μας. Βρίσκεται δεδοξασμένη στα δεξιά του Πατρός και, ως ουράνια Μητέρα, αφουκράζεται τον ανθρώπινο πόνο και πρεσβεύει ακατάπαυστα στον παντοκράτορα Υιό της και Κύριό μας για τη σωτηρία του κόσμου.
Ατενίζοντας την εικόνα της Κοιμήσεως της Θεομήτορος, αισθανόμαστε ότι είμαστε παρόντες όχι σε μια εξόδιο ακολουθία, αλλά σε μια μεγάλη εορτή και πανήγυρη. Στο κέντρο της εικόνας δεσπόζει η Θεοτόκος, η οποία είναι ξαπλωμένη και έχει τα μάτια της κλειστά, σαν να κοιμάται. Πάνω από το σεπτό σκήνωμα της Παναγίας βρίσκεται ο Υιός της, ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός, κρατώντας στα χέριά του την παναγία ψυχή της, που παριστάνεται ως φασκιωμένο μωρό. Το σεπτό σώμα της Θεοτόκου περιβάλλουν οι Απόστολοι, οι οποίοι έχουν μαζευτεί απ᾿ όλα τα πέρατα της οικουμένης. Ο Απ. Πέτρος, που εικονίζεται να θυμιατίζει, έφθασε από την Ρώμη, ο Απ. Παύλος από τη Μακεδονία και ο Απ. Θωμάς από τις Ινδίες. Σε κάποιες εικόνες υπάρχει η παράσταση που τους απεικονίζει να μεταφέρονται στα Ιεροσόλυμα πάνω σε σύννεφα. Πίσω από τους Αποστόλους εικονίζονται Πατέρες της Εκκλησίας, οι οποίοι, αν και έζησαν μεταγενέστερα, αγιογραφούνται, επειδή έγραψαν λόγους και συνέθεσαν ύμνους γι᾿ αυτήν. Οι Άγγελοι περιβάλλουν τον Κύριό μας και την ψυχή της Παναγίας, και ψηλά εικονίζονται δύο Άγγελοι που κρατούν ανοιχτές τις πόρτες του Παραδείσου, για να εισέλθει η «τιμιωτέρα των Χερουβείμ».
Την εικόνα αυτή προσκυνούμε σήμερα, καθώς η Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδει τιμή και προσκύνηση προς τη Θεοτόκο, και δεν αποδέχεται τη Μαριολατρία των Ρωμαιοκαθολικών, αφoύ λατρεία ανήκει μόνο στον Τριαδικό Θεό. Η τιμή της Θεομήτορος συνδέεται πάντοτε με το πρόσωπο του Χριστού. Τιμάται πάντοτε ως «Μητέρα του Κυρίου» (Λουκ. 1,43). Ωστόσο, οποιαδήποτε τιμή και αν προσφέρουμε εμείς οι άνθρωποι στην Παρθένο Μαρία, πότε δεν μπορούμε να φτάσουμε την τιμή την οποία της έκαμε ο Ίδιος ο Θεός: Να σαρκωθεί στα σπλάχνα της και να την καταστήσει Θεοτόκο και γέφυρα επανασύνδεσης του ανθρώπου και ολόκληρης της δημιουργίας με τον Τριαδικό Θεό. Ο Θεός περίμενε να γεννηθεί «η μόνη Αγνή και Άχραντος Παρθένος», για να εκπληρώσει το σχέδιο του για τη σωτηρία του ανθρωπίνου γένους. Αυτή δέχθηκε να γίνει συνεργός του Θεού, «σκεύος εκλογής» και «κεχαριτωμένη», απαντώντας ταπεινά: «Ιδού η δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου» (Λουκ. 1,38). Παρέμεινε «αειπάρθενος», δηλαδή, παρθένος προ του τόκου, εν τω τόκω και μετά τον τόκο, όπως συμβολίζουν τα τρία αστέρια στην κεφαλή και στους δύο ώμους Της. Η παρθενία της δεν έγκειται μόνο στη σωματική καθαρότητα, αλλά κυρίως στην ψυχική, στην τέλεια καθαρότητα και την αναμαρτησία της.
Ο άγιος Νικόλαος Καβάσιλας γράφει ότι η Παρθένος Μαρία, παρότι κουβαλούσε και εκείνη το προπατορικό αμάρτημα, ήταν η «πρώτη και μόνη της αμαρτίας καθάπαξ απηλλαγμένη» (Λόγος εις την Κοίμησιν 5). Ήταν αναμάρτητη σε όλη της τη ζωή όχι κατά φύση, όπως ο Χριστός, αλλά κατά θέληση, χάρη στην ελεύθερη προσωπική αποστροφή της προς την αμαρτία. Και σύμφωνα με ένα άλλο μεγάλο Άγιο της Εκκλησίας μας, τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, μόνο να σκεφθούμε την Παναγία αγιαζόμαστε, πόσο μάλλον όταν αγωνιζόμαστε να της μοιάσουμε στην καθαρότητα, στη μεγαλειώδη ταπείνωση και στην υπακοή της στο θέλημα του Θεού.
Αυτό εύχομαι εγκάρδια και πατρικά να πράξουμε όλοι μας. Η Υπεραγία Θεοτόκος, η «αγία αγίων μείζων», αυτή που «δύναται πάντα όσα θέλει», να σκέπει με την ακαταίσχυντη προστασία και την αμετάθετη ελπίδα της όλους μας, τις οικογένειές σας και το Γένος μας, και «να σώζει παντοτινά την κληρονομία της». Αμήν.
Ιεράπετρα, Εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου 2017
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ο Ιεραπύτνης και Σητείας ΚΥΡΙΛΛΟΣ
της Υπεράγνου Μητρός υπέρ πάντων υμών δεόμενος
