Το Επιμελητήριο Λασιθίου κατέθεσε υπόμνημα προς τα Υπουργεία Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, προτείνοντας στοχευμένες βελτιώσεις στον Ν. 4982/2022 με άξονα την εμπειρία από το ΒΙΟΠΑ Αγίου Νικολάου.
Κεντρικός πυλώνας των προτάσεων είναι η τροποποίηση του άρθρου 11, ώστε να θεσπιστεί ελάχιστη απόσταση $0{,}50\,\text{μ.}$ των κτιρίων από τα όρια των οικοπέδων. Η εφαπτόμενη δόμηση δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους πυρασφάλειας, δυσχεραίνει την πρόσβαση της Πυροσβεστικής και καθιστά αδύνατη τη συντήρηση των μεταλλικών κατασκευών.
Παράλληλα, το Επιμελητήριο προτείνει:
- Ανάπτυξη υποδομών: Ασφαλείς οδικές συνδέσεις, δίκτυα οπτικών ινών και έργα κοινής ωφέλειας.
- Αυτοδιαχείριση: Ενίσχυση των ΕΑΔΕΠ για ευελιξία και χαμηλότερο λειτουργικό κόστος.
- Ασφάλεια Δικαίου: Σαφή εφαρμογή των ειδικών όρων δόμησης από τις ΥΔΟΜ.
Οι παρεμβάσεις θωρακίζουν τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής μεταποίησης.
Ακολουθεί ολόκληρο το κείμενο
ΥΠΟΜΝΗΜΑ
ΠΡΟΣ
-
Τον Υπουργό Ανάπτυξης
-
Τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
-
Υφυπουργό Ανάπτυξης αρμόδιο για τη Βιομηχανία
-
Γενικό Γραμματέα Βιομηχανίας
-
Γενικό Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος
-
Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδος (Κ.Ε.Ε.Ε.)
-
Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (Τ.Ε.Ε.)
Θέμα: Πρόταση τροποποίησης του άρθρου 11 του Ν. 4982/2022 και συμπληρωματικών νομοθετικών παρεμβάσεων για την ενίσχυση της ασφάλειας, της λειτουργικότητας και της ανταγωνιστικότητας των Επιχειρηματικών Πάρκων
Αξιότιμοι κύριοι Υπουργοί,
Ο Ν. 4982/2022 αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών για την οργανωμένη ανάπτυξη της μεταποίησης, της βιομηχανίας και της επιχειρηματικότητας στη χώρα μας. Με τον νόμο αυτό θεσπίστηκε ένα σύγχρονο πλαίσιο για τη δημιουργία και λειτουργία Επιχειρηματικών Πάρκων, με στόχο τη συγκέντρωση των παραγωγικών δραστηριοτήτων σε οργανωμένους υποδοχείς, τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, την προστασία του περιβάλλοντος και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.
Η μέχρι σήμερα εφαρμογή του νόμου επιβεβαιώνει τη σημασία της συγκεκριμένης μεταρρύθμισης. Παράλληλα όμως ανέδειξε ορισμένα επιμέρους ζητήματα τα οποία δεν αφορούν τη φιλοσοφία του νομοθέτη, αλλά την πρακτική εφαρμογή των διατάξεών του. Πρόκειται για ζητήματα που επηρεάζουν
άμεσα την ασφάλεια, τη λειτουργικότητα, τη συντήρηση των εγκαταστάσεων και τελικά τη βιωσιμότητα των επιχειρηματικών επενδύσεων.
Το Επιμελητήριο Λασιθίου, ως θεσμοθετημένος σύμβουλος της Πολιτείας και εκπρόσωπος της επιχειρηματικής κοινότητας του Νομού, έχοντας αξιολογήσει την εμπειρία από την ανάπτυξη του Βιοτεχνικού Πάρκου Αγίου Νικολάου αλλά και τα προβλήματα που εμφανίζονται κατά την εφαρμογή του Ν. 4982/2022 σε οργανωμένους υποδοχείς επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, καταθέτει το παρόν υπόμνημα με στόχο την περαιτέρω βελτίωση του θεσμικού πλαισίου.
Οι προτάσεις που ακολουθούν δεν επιδιώκουν την ανατροπή του ισχύοντος νόμου. Αντιθέτως, αποτελούν στοχευμένες νομοθετικές βελτιώσεις που προκύπτουν από την εμπειρία εφαρμογής του και αποσκοπούν στην ενίσχυση της ασφάλειας, της λειτουργικότητας, της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας των Επιχειρηματικών Πάρκων.
1. Τροποποίηση του άρθρου 11 του Ν. 4982/2022
Η σημαντικότερη ανάγκη τροποποίησης, για εμάς αφορά στη δυνατότητα ανέγερσης βιομηχανικών και βιοτεχνικών κτιρίων σε πλήρη επαφή με τα πλάγια και πίσω όρια των οικοπέδων.
Η εμπειρία από την εφαρμογή του νόμου απέδειξε ότι η συγκεκριμένη δυνατότητα δημιουργεί σοβαρά τεχνικά, λειτουργικά και νομικά προβλήματα, τα οποία αναμένεται να ενταθούν όσο αυξάνεται η δόμηση των Επιχειρηματικών Πάρκων.
Ζητήματα πυρασφάλειας
Η μικρή απόσταση μεταξύ μεταλλικών βιομηχανικών κατασκευών ευνοεί την ταχεία μετάδοση της πυρκαγιάς μέσω θερμικής ακτινοβολίας, άμεσης έκθεσης στις φλόγες και ενδεχόμενης κατάρρευσης δομικών στοιχείων.
Παράλληλα, δεν επιτρέπει την ασφαλή πρόσβαση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας στις πλευρικές όψεις των κτιρίων για ψύξη και κατάσβεση, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο επέκτασης της πυρκαγιάς σε γειτονικές εγκαταστάσεις και δημιουργώντας συνθήκες αλυσιδωτής καταστροφής (domino effect).
Συντήρηση και προστασία των επενδύσεων
Η πλήρης επαφή των κτιρίων με τα όρια καθιστά πρακτικά αδύνατη την επιθεώρηση, τη συντήρηση και την επισκευή του φέροντος οργανισμού και των εξωτερικών όψεων.
Η αδυναμία αυτή επιταχύνει τη διάβρωση των μεταλλικών στοιχείων, αυξάνει το κόστος συντήρησης, μειώνει τη διάρκεια ζωής των εγκαταστάσεων και υποβαθμίζει την αξία των επιχειρηματικών επενδύσεων.
Νομικές και λειτουργικές δυσχέρειες
Η ισχύουσα δυνατότητα εφαπτόμενης δόμησης δημιουργεί εξάρτηση μεταξύ ανεξάρτητων ιδιοκτησιών, καθώς η δυνατότητα ολοκλήρωσης, συντήρησης ή επισκευής ενός κτιρίου εξαρτάται από τις επιλογές του όμορου ιδιοκτήτη.
Ο ιδιοκτήτης που ανεγείρει δεύτερος την εγκατάστασή του ενδέχεται να αδυνατεί να ολοκληρώσει τεχνικά την κατασκευή του ή να απαιτείται συναίνεση του γειτονικού ιδιοκτήτη για εργασίες συντήρησης.
Η κατάσταση αυτή αποτελεί πηγή συνεχών τεχνικών και νομικών διαφορών, οι οποίες μπορούν να αποφευχθούν με την καθιέρωση ελάχιστης απόστασης από τα όρια.
Ασφαλιστικός κίνδυνος
Η αυξημένη πιθανότητα μετάδοσης πυρκαγιάς μεταξύ όμορων εγκαταστάσεων αποτελεί παράγοντα αξιολόγησης του ασφαλιστικού κινδύνου.
Κατά συνέπεια, η ισχύουσα διάταξη ενδέχεται να επηρεάζει δυσμενώς τόσο τη δυνατότητα ασφαλιστικής κάλυψης όσο και το κόστος ασφάλισης των επιχειρήσεων.
2. Προτεινόμενη νομοθετική ρύθμιση
Για τους ανωτέρω λόγους προτείνεται η τροποποίηση του άρθρου 11 του Ν. 4982/2022 με την προσθήκη παραγράφου ως εξής:
«Τα κτίρια που ανεγείρονται εντός Επιχειρηματικών Πάρκων δεν επιτρέπεται να εφάπτονται με τα πλάγια ή πίσω όρια των οικοπέδων. Η ελάχιστη απόσταση των κτιρίων από τα όρια αυτά ορίζεται σε πενήντα (0,50) μέτρα. Η δημιουργία ανοιγμάτων επιτρέπεται σύμφωνα με τις αποστάσεις που προβλέπονται από τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό.»
Η προτεινόμενη διάταξη διατηρεί πλήρως τον λειτουργικό χαρακτήρα των οικοπέδων και δεν αναιρεί τη δυνατότητα ανάπτυξης των προβλεπόμενων επιχειρηματικών εγκαταστάσεων.
3. Αναγνώριση του ειδικού χαρακτήρα των βιομηχανικών κτιρίων
Τα Επιχειρηματικά Πάρκα αποτελούν οργανωμένους υποδοχείς επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και όχι περιοχές κατοικίας.
Ως εκ τούτου, κρίνεται αναγκαία η αποσαφήνιση ότι οι Υπηρεσίες Δόμησης εφαρμόζουν τους ειδικούς όρους δόμησης που προβλέπονται για τα βιομηχανικά και βιοτεχνικά κτίρια, τα οποία αποτελούν ειδικά κτίρια κατά τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό.
Η διευκρίνιση αυτή θα περιορίσει τις διαφορετικές ερμηνείες των Υπηρεσιών Δόμησης και θα ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου των επενδύσεων.
4. Δημόσιες υποδομές και προστασία της δημόσιας επένδυσης
Η ανάπτυξη Επιχειρηματικών Πάρκων αποτελεί δημόσια αναπτυξιακή πολιτική και στηρίζεται σε σημαντικούς δημόσιους και ευρωπαϊκούς πόρους.
Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει ότι οι δημόσιες αυτές επενδύσεις συνοδεύονται από σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο και επαρκείς εξωτερικές υποδομές.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η δυνατότητα χρηματοδότησης:
-
ασφαλών οδικών συνδέσεων,
-
έργων ύδρευσης και αποχέτευσης,
-
ηλεκτροδότησης,
-
τηλεπικοινωνιακών υποδομών,
-
δικτύων οπτικών ινών.
5. Ασφαλής οδική σύνδεση
Η εμπειρία του ΒΙΟΠΑ Αγίου Νικολάου αποδεικνύει ότι η λειτουργία ενός Επιχειρηματικού Πάρκου προϋποθέτει ασφαλή σύνδεση με το εθνικό ή επαρχιακό οδικό δίκτυο.
Η εξυπηρέτηση μέσω ανεπαρκών επαρχιακών δρόμων αυξάνει το μεταφορικό κόστος, επιβαρύνει την κυκλοφορία και δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για την οδική ασφάλεια.
Η ασφαλής οδική σύνδεση πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αναπόσπαστο μέρος της επένδυσης.
6. Ψηφιακές υποδομές
Η ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας, της τεχνητής νοημοσύνης, των εφαρμογών Industry 4.0 και των σύγχρονων συστημάτων παραγωγής καθιστά αναγκαία την ανάπτυξη δικτύων οπτικών ινών υψηλών ταχυτήτων σε όλα τα Επιχειρηματικά Πάρκα.
7. Θεσμοθέτηση πλήρους αυτοδιαχείρισης
Προτείνεται η ενίσχυση του θεσμού των Εταιρειών Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικών Πάρκων (ΕΑΔΕΠ), με δυνατότητα πλήρους αυτοδιαχείρισης από τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις και τους ιδιοκτήτες των οικοπέδων.
Η εμπειρία από υφιστάμενα Επιχειρηματικά Πάρκα αποδεικνύει ότι το μοντέλο αυτό προσφέρει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, ταχύτερη λήψη αποφάσεων, υψηλότερη ανταποδοτικότητα και χαμηλότερο λειτουργικό κόστος.
8. Ανθεκτικότητα και βιώσιμη ανάπτυξη
Η προστασία της ανθεκτικότητας (resilience) των επιχειρηματικών υποδομών αποτελεί πλέον βασική ευρωπαϊκή προτεραιότητα.
Οι σύγχρονες βιομηχανικές εγκαταστάσεις πρέπει να σχεδιάζονται ώστε να μπορούν να συντηρούνται, να επισκευάζονται και να παραμένουν λειτουργικές και ασφαλείς σε βάθος χρόνου.
Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις εναρμονίζονται πλήρως με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, της κυκλικής οικονομίας και της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή καθώς επίσης δεν μεταβάλλουν τη φιλοσοφία του Ν. 4982/2022. Αντιθέτως, ενισχύουν την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής του και αντιμετωπίζουν προβλήματα που ανέδειξε η πράξη.
Η ενίσχυση της πυρασφάλειας, η προστασία των επιχειρηματικών επενδύσεων, η διασφάλιση της δυνατότητας συντήρησης των εγκαταστάσεων, η αναβάθμιση των δημόσιων υποδομών, η ενίσχυση της ψηφιακής συνδεσιμότητας και η αποτελεσματικότερη διαχείριση των Επιχειρηματικών Πάρκων αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για τη δημιουργία ενός σύγχρονου, ασφαλούς και ανταγωνιστικού παραγωγικού περιβάλλοντος.
Το Επιμελητήριο Λασιθίου παραμένει στη διάθεση των Υπουργείων Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας για κάθε περαιτέρω συνεργασία και τεχνική υποστήριξη, με στόχο τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου και λειτουργικού θεσμικού πλαισίου που θα ενισχύσει την ελληνική μεταποίηση, θα προστατεύσει τις επιχειρηματικές επενδύσεις και θα συμβάλει ουσιαστικά στην περιφερειακή και εθνική ανάπτυξη.
Για το Επιμελητήριο Λασιθίου,
Ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Λασιθίου
Θωμάς Ν. Χαριτάκης
