Ένα αρχαίο έθιμο διατήρησε η Εκκλησία μας, υιοθετώντας τις αρχαίες «απαρχές» όχι με τη μορφή θυσίας, αλλά προσφοράς που αποστελλόταν στον οίκο του Επισκόπου και των πρεσβυτέρων. Σήμερα, απλοποιώντας το, οι «απαρχές» προσάγονται στην εκκλησία και στις 6 Αυγούστου, εορτή του Αφέντη Χριστού, διαβάζεται από τους ιερείς ιδιαίτερη ευχή για να καταξιώσει ο Θεός «τοις αιωνίοις θησαυροίς εναποθέσθαι ταύτα».
Η ευλογία των σταφυλιών, κατά τη Μεταμόρφωση κατανοείται μέσα από τις θεολογικές, ανθρωπολογικές και κοσμολογικές διαστάσεις της εορτής αυτής, των αντιπροσωπευτικών αυτών απαρχών του κόσμου. Είναι μία λειτουργική πράξη που τονίζει ιδιαίτερα τη δοξολογική και ευχαριστιακή προσφορά της ύλης και των καρπών της γης στο Δημιουργό Θεό και κτίστη των απάντων. Πολύ περισσότερο μάλιστα, όταν ο καρπός αυτός της αμπέλου μας δίδει το κρασί, που ο Χριστός ευλόγησε στην Κανά, για να τονίσει την εν Χριστώ μεταμόρφωση του κόσμου, αλλά και μας το παρέδωσε στο Μυστικό Δείπνο, ως το στοιχείο εκείνο, που μαζί με το ψωμί, την ώρα της θείας Λειτουργίας αφθαρτοποιούνται χαρισματικά, μεταποιούμενα σε Κυριακό «σώμα και αίμα», θεία Ευχαριστία.
Η λαϊκή σοφία φρόντιζε με ένα δίστιχό της να ειδοποιεί: «Τζίτζικας ελάλησε/ μαύρη ρόγα γυάλισε». Αλλά επειδή προφανώς τα τζιτζίκια δεν ξεκινούν να τραγουδούν πάντα την ίδια ημέρα, οι παλαιοί υπολόγιζαν επίσημα ως ημέρα της αρχής των σταφυλιών τη γιορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, δηλαδή την 6η Αυγούστου. Μέχρι εκείνη την ημέρα, ένας άγραφος νόμος απαγόρευε, σε ορισμένα μέρη, να καταναλώνουν σταφύλια. Και η απαγόρευση ίσχυε μέχρι την παραμονή της γιορτής, οπότε και δοκίμαζαν τα σταφύλια για να γιορτάσουν ανήμερα του Σωτήρος, το γεγονός.
Χθες, ο Πρωτοσύγκελος της Ι.Μ. Πέτρας και Χερρονήσου πανοσιολογιότατος αρχιμανδρίτης Τίτος Ταμπακάκης ευλόγησε τα σταφύλια στο πανέρι που προσκόμισαν οι Βρυσσανοί, μπρος στην ωραία πύλη του πανηγυρίζοντος δίκλιτου ναού, με τα εξαιρετικής λαϊκής τέχνης τέμπλα. Τα σταφύλια, μαζί με το αντίδωρο και τον άρτο, μοιράστηκαν στο τέλος στους πιστούς και όσους είχαν προσέλθει στη δοξολογία για την 157η επέτειο της Μάχης των Βρυσσών, που συμπίπτει με τη μεγάλη θρησκευτική εορτή.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
